Archiwum Statków Śródlądowych i Przybrzeżnych

Autor: Waldemar Danielewicz




966. GRAŻYNA

POPRZEDNIE NAZWY: ex YPAH [URAN], ex SCHILKSEE.

TYP STATKU: pasażerski.

ROK I MIEJSCE BUDOWY: 1927, Dietrichsdorfer Werft A.G. (dawna Howaldtswerke A.G.), Kiel [Niemcy].

STOCZNIOWY NUMER BUDOWY: 678.

     WYMIARY:

długość całkowita 30,64 m, długość rejestrowa 28,10 m, szerokość całkowita 7,23 m, wysokość boczna 2,60 m, zanurzenie 2,34 m, pojemność brutto 130 RT, pojemność netto 35 RT.

     SILNIK GŁÓWNY:

1 silnik wysokoprężny nawrotny typu HDoEP4Te, 6-cylindrowy, moc 280 KM, średnica cylindra 275 mm, skok tłoka 420 mm, producent: Maschinenfabrik Augsburg-Nürnberg A.G., Augsburg/Nürnberg [Niemcy];

     ↓

1 silnik wysokoprężny nawrotny nieznanego typu, 3-cylindrowy, moc 315 KM, średnica cylindra 325 mm, skok tłoka 450 mm, rok produkcji 1927, numer fabryczny 3760/61/3762, producent: Güldner-Motoren-Werke A.G., Aschaffenburg [Niemcy].

     INNE DANE:

kadłub stalowy nitowany o poprzecznym układzie wiązań, pokład stalowy, pędnik: 1 śruba, prędkość 10 węzłów, załoga 8 osób, 150 pasażerów.

     ARMATOR:

P.P. Żegluga Gdańska w Gdańsku.

     PORT MACIERZYSTY:

Gdynia.

     SYGNAŁ WYWOŁAWCZY:

LFBQ, DCFL, SOBK.

     NUMER PRS:

12023.


HISTORIA:

     Dnia 16 kwietnia 1927 roku niemiecka stocznia Dietrichsdorier Werft w Kilonii zwodowała statek pasażerski, który otrzymał nazwę „SCHILKSEE”. Wspomniana stocznia to dawny znany zakład o nazwie Howaldswerke A.G., który w 1926 roku zmienił nazwę na Dietrichsdorier Werft, aby znów w 1930 roku powrócić do pierwotnej nazwy. Już 3 czerwca 1927 roku gotowy statek przekazano armatorowi Neue Dampfer Co. A.G., Kiel. W czerwcu 1939 roku „SCHILKSEE” trafił do Kieler Verkehrs A.G. Abteilung Weiße Dampfer Linie w Kilonii. Pływał na Zatoce Kilońskiej i na rzece Wezerze. W październiku 1939 roku przejęty przez Kriegsmarine, wcielony do Torpedo Versuch Anstalt w Eckernförde. Użytkowany był jako statek komunikacyjny w cieśninie Fehmarnbelt pomiędzy wyspami Lolland i Fehrmarn.

     Po zakończeniu II wojny światowej w Europie w maju 1945r. „SCHILKSEE” został przejęty przez Brytyjczyków na początku czerwca w Ecknerförde, natomiast 11 czerwca 1946 r. w Kilonii przekazany w ramach reparacji wojennych Związkowi Radzieckiemu [Minmorfłota CCCP]. Rosjanie nazwali statek „URAN” [YPAH]. Armatorem zostało w lipcu 1946 r. Azowskoje Grażdanskoje Morskoje Parochodstwo [Aзоbскоe Гpaжданске Морское Парохoдстo]. Z kolei przekazany 11 lipca 1947 r. w Gdyni przez ZSRR Polsce. „URAN” był w fatalnym stanie technicznym, wobec czego został skierowany do ówczesnej Stoczni Nr 13 w Gdyni. Już podczas remontu Ministerstwo Żeglugi przekazało statek Żegludze Przybrzeżnej „Gryf” Sp. z o.o. w Szczecinie, Oddział Gdańsk-Gdynia, gdzie otrzymał nazwę „GRAŻYNA”. Eksploatowany był w od sezonu 1948 roku rejsach wycieczkowych na Zatoce Gdańskie w oparciu o porty Gdańska, Gdyni i Helu oraz przystani w Sopocie. W kwietniu 1949 roku „GRAŻYNA” weszła w skład nowo powstałego przedsiębiorstwa Żegluga Przybrzeżna w Gdańsku. Kolejna reorganizacja żeglugi przybrzeżnej w marcu 1953 roku sprawiła, że jednostka trafiła do Polskiej Żeglugi Przybrzeżnej Przedsiębiorstwo Państwowe w Gdańsku.

     Jej eksploatacja opierała się głównie o Gdańsk, Gdynię, Sopot i Hel. Po zakończeniu sezonu 1953 roku „GRAŻYNĘ” nieznacznie przebudowano, mianowicie powiększono górny pokład rufowy poprzez likwidację części salonu. Kolejna poważniejsza przebudowa nastąpiła w 1955 roku w Gdyńskiej Stoczni Remontowej w Gdyni. Objęła ona między innymi:
  – likwidację łodzi ratunkowej wraz z żurawikami,
  – zmieniono kształt komina,
  – zamontowano kotwice oraz osprzęt do jej opuszczania i podnoszenia,
  – zmieniono częściowo wyposażenie pomieszczeń pasażerskich,
  – zlikwidowano część okien.
W 1956 roku „GRAŻYNA” trafiła do P.P. Bydgoska Żegluga na Wiśle w Bydgoszczy, Ekspozytura Gdańsk-Gdynia. Ostatnim armatorem została od stycznia 1957 roku P.P. Żegluga Gdańska w Gdańsku. W październiku 1964 roku „GRAŻYNA” została ostatecznie wycofana, złomowana dwa lata później.

© Opracował Waldemar Danielewicz/Darek Tustira – 17.12.2024/25.08.2026/28.08.2026



SCHILKSEE; foto: Yu. N. Trifonov, I. V. Parollov, Morskoi flot SSSR Trofei i reparacii, Tom I 2013

GRAŻYNA, 1955 r.; foto: K. Parell, archiwum Waldemara Danielewicza

GRAŻYNA, 1955 r.; foto: K. Parell, archiwum Waldemara Danielewicza

GRAŻYNA; foto: archiwum Janusza Miszewskiego

GRAŻYNA; foto: archiwum Janusza Miszewskiego

GRAŻYNA; foto: archiwum Janusza Miszewskiego

GRAŻYNA; foto: archiwum Janusza Miszewskiego

GRAŻYNA dobja do sopockiego mola, ten facet pośrodku to Waldemar Danielewicz; foto: Henryk Danielewicz

GRAŻYNA; pocztówka Fotoplastyka, Sopot, archiwum Waldemara Danielewicza

GRAŻYNA; pocztówka z archiwum Waldemara Danielewicza

GRAŻYNA; pocztówka WZG Poznań, archiwum Waldemara Danielewicza

TULA i GRAŻYNA na Motławie; foto: www.forumdawnygdansk.pl

GRAŻYNA – plan; rys. Jan Schmidt

GRAŻYNA; rys. Stefan Kolicki, „Pod polską banderą”, Wydawnictwo Morskie

GRAŻYNA; rys. Brunon Nowicki, „Flota spod biało-czerwonej”, Nasza Księgarnia

GRAŻYNA, 1953 r.; rys. Waldemar Danielewicz

GRAŻYNA, 1958 r.; rys. Waldemar Danielewicz