Archiwum Statków Śródlądowych i Przybrzeżnych

POPRZEDNIE NAZWY: ex GERARD, ex GERHARD, ex GERARD.

TYP STATKU: holownik motorowy.

ROK I MIEJSCE BUDOWY: 1923, stocznia nieznana, Hamburg [Niemcy].

STOCZNIOWY NUMER BUDOWY: nieznany.

     WYMIARY:

1938:
długość 16,00 m, szerokość 3,30 m, zanurzenie min. 0,97 m, zanurzenie max. 1,27 m.

1960:
długość całkowita 16,15 m, szerokość całkowita 3,50 m, wysokość boczna 1,53 m, wysokość statku 2,60 m, zanurzenie 1,35 m., nośność 6 ton.

     SILNIK GŁÓWNY:

     1936 ↓
1 silnik wysokoprężny typu MWM, moc 60 KM, producent: Motorenwerke Mannheim A.G., Mannheim [Niemcy];

     1952 ↓
1 silnik wysokoprężny typu Bolinder, 2-suwowy, 4-cylindrowy, moc 100 KM/74 kW, średnica cylindra 178 mm, skok tłoka 180 mm, liczba obrotów pędnika 400/min., rok produkcji 1950, numer fabryczny 38966/69, producent: J. & C. G. Bolinders Mekaniska Verkstad A/B, Stockholm [Szwecja];

     1976 ↓
1 silnik wysokoprężny typu Wola DM-150, 6-cylindrowy, moc 150 KM/110 kW, średnica cylindra 150 mm, skok tłoka 180 mm, liczba obrotów silnika/pędnika 1500/500 na minutę, rok produkcji 1975, producent: Zakłady Mechaniczne im. M. Nowotki w Warszawie.

     INNE DANE:

kadłub stalowy nitowany o poprzecznym układzie wiązań, pokład stalowy, pędnik: 1 śruba, prędkość 10 km/h, załoga 3 osoby.

     ARMATOR:

Przedsiębiorstwo Budownictwa Wodnego w Bydgoszczy.

     PORT MACIERZYSTY:

Bydgoszcz.

     NUMERY REJESTRACYJNE:

1321 [PZW Bydgoszcz], 6299 [PZW Bydgoszcz], 326 [RDW Bydgoszcz], Bg-I-99 [IŻŚr Bydgoszcz].

     NUMER PRS:

23239 → 230239.

HISTORIA:

     Zbudowany w 1923 r. w Hamburgu jako holownik motorowy dla Petera Wagnera z Hamburga. W kwietniu 1932 r. odziedziczony przez Stefana Wagnera z Poznania, ale portem macierzystym statku była Bydgoszcz. Nazwany „GERARD”. W latach trzydziestych XX w. w czarterze Żeglugi Wielkopolskiej Sp. z o.o. w Poznaniu¹. We wrześniu 1939 roku został zarekwirowany przez niemiecki Kommissärische Verwalter der Haupttreuhandstelle Ost für die Binneschiffahrt des Weichselstromgebietes, Danzig² i przemianowany na „GERHARD”, kapitanem statku był jego dawny właściciel czyli Stefan Wagner, który około 1943 r. stał się ponownie właścicielem.

     Po zakończeniu wojny w maju 1945 roku holownik został przejęty pod przymusowy zarząd państwowy i przekazany w 1946 r. Państwowemu Zarządowi Wodnemu w Bydgoszczy, wtedy wrócił do nazwy „GERARD”. Jego właścicielem nadal był Stefan Wagner. W lutym 1949 r. przejęty na własność Skarbu Państwa. W latach 1949-1951 armator to Dyrekcja Dróg Wodnych w Poznaniu, port macierzysty Bydgoszcz. W styczniu 1952 roku holownik trafił do Rejonu Dróg Wodnych w Bydgoszczy, wtedy zmieniono mu nazwę na „POMORZANIN”. Dwa lata później skierowany do remontu, gdzie wymieniono mu silnik oraz przebudowano. Od 1963 roku w Okręgowym Zarządzie Wodnym w Bydgoszczy, a od 1973 roku w Przedsiębiorstwie Budownictwa Wodnego, Bydgoszcz. Około 1977 roku „POMORZANIN” został przystosowany do pchania barek poprzez zamontowanie na dziobie tzw. wąsów. Wycofany w 1985 roku. Przez pewien czas statkiem interesował się Związek Harcerstwa Polskiego, ale ostatecznie do przekazania jednostki nie doszło. Złomowany na przełomie 1986/87.

--------------------------------
     ¹ Pełna nazwa firmy brzmiała Żegluga Wielkopolska Sp. z o.o. żegluga na rz. Warcie i jej dopływach. Siedzibą firmy był Poznań, a biura mieściły się przy ul. Tama Garbarska 26. Dyrektorem był Stefan Wagner.
     ² Zarząd Komisaryczny Głównego Powiernictwa Rzeszy Wschód na żeglugę śródlądową obszaru Wisły – urząd do spraw przejęcia firm i statków od obywateli polskich i żydowskich z ziem byłego państwa polskiego wcielonych do III Rzeszy na rzecz skarbu państwa, a następnie wystawiania ich na sprzedaż dla obywateli niemieckich. W Generalnej Guberni w zasadzie rekwirowano statki obywateli pochodzenia żydowskiego.

© Opracował Waldemar Danielewicz – 28.01.2011