Archiwum Statków Śródlądowych i Przybrzeżnych

Autor: Waldemar Danielewicz




1073. STRAŻAK-23

POPRZEDNIE NAZWY: ex JUREK, ex BOGDAN, ex MARTA, ex MARTHA.

TYP STATKU: statek pożarniczy, ex holownik.

ROK I MIEJSCE BUDOWY: 1906, Gustav Fechter Werft, Königsberg [Niemcy].

STOCZNIOWY NUMER BUDOWY: 122.

     WYMIARY:

długość całkowita 18,20 m, długość rejestrowa 17,01 m, szerokość całkowita 4,48 m, wysokość boczna 2,55 m, zanurzenie 1,80 m, pojemność brutto 47 RT, pojemność netto 2 RT.

     SILNIK GŁÓWNY:

1 maszyna parowa podwójnego rozprężania, 2-cylindrowa, moc 180 KM, średnice cylindrów 270,75/523,18 mm, skok tłoka 330 mm, rok budowy 1906, producent: Gustav Fechter Werft, Kőnigsberg;

     ↓

1 silnik wysokoprężny typu 4SV38, 4-cylindrowy, moc 180 KM, średnica cylindra 280 mm, skok tłoka 380 mm, liczba obrotów silnika/pędnika 400/400 na minutę, rok produkcji 1952, numer fabryczny 35, producent: VEB Maschinenbau Halberstadt, Halberstadt [NRD].

     KOCIOŁ PAROWY:

1 kocioł szkocki 2-paleniskowy, ciśnienie robocze 10 at, powierzchnia ogrzewalna 42 m2, rok budowy 1921, numer fabryczny 2890, producent: Union Giesserei, Königsberg.

     INNE DANE:

kadłub stalowy nitowano-spawany o poprzecznym układzie wiązań, pokład stalowy, pędnik: 1 śruba, prędkość 8 węzłów, załoga 4 osoby + 5 strażaków, 1 działko wodne o wydajności 100 l/h.

     ARMATOR:

Portowa Straż Pożarna Zarządu Portu Szczecin w Szczecinie.

     PORT MACIERZYSTY:

Szczecin.

     SYGNAŁ WYWOŁAWCZY:

SOLR.

     NUMER PRS:

22039.


HISTORIA:

     Holownik parowy zbudowany w 1906 r. w królewieckiej stoczni Gustava Fechtera dla Gustava Bonnela z Labiau, ówczesne Prusy Wschodnie [dz. Pollesk w Rosji]. Nazwany „MARTHA”. W 1921 r. przebudowa i wymiana kotła parowego. W 1944 r. ewakuował się do Stettin [Szczecin], gdzie uległ zatopieniu w kwietniu 1945 r. Wydobyty w 1946 r. przez rosyjski 77 ASO. W listopadzie 1948 r. przekazany Szczecińskiemu Urzędowi Morskiemu w Szczecinie i początkowo nazwany „MARTA”. Po remoncie nazwany „BOGDAN” wszedł w skład taboru Zarządu Portu Szczecin w Szczecinie, co nastąpiło w 1950 r. Rok później remont kapitalny i przebudowa. W 1955 r. zmiana nazwy na „JUREK”. W 1959 r. kolejna przebudowa na motorowiec. Trzy lata później przekazany Straży Portowej Zarządu Portu Szczecin w Szczecinie i przebudowany na statek pożarowy. Od 1969 r. jako „STRAŻAK-23” w Portowej Straży Pożarnej Zarządu Portu Szczecin w Szczecinie, eksploatowany do 1975 r. Złomowany w 1977 r.

© Opracował Waldemar Danielewicz – 04.01.2026



BOGDAN przed przebudową; foto: Mieczysław Andrut

JUREK; foto: Mieczysław Andrut

JUREK; foto: Mieczysław Andrut

JUREK; foto: archiwum Andrzeja Patro

BOGDAN; rys. Stefan Kolicki, „Pod polską banderą”, Wydawnictwo Morskie