Archiwum Statków Śródlądowych i Przybrzeżnych

POPRZEDNIE NAZWY: ex ERWIN ERNA, ex PREUSSEN.

NASTĘPNE NAZWY: DOROTHEE → RHEINPFALZ.

TYP STATKU: holownik parowy śrubowy.

ROK I MIEJSCE BUDOWY: 1909, Gebrüder Sachsenberg A.G., Roβlau a/Elbe [Niemcy].

STOCZNIOWY NUMER BUDOWY: 606.

     WYMIARY:

długość całkowita 22,50 m, długość między pionami 21,54 m, szerokość całkowita 4,27 m, wysokość boczna 1,92 m, wysokość statku 4,50 m, zanurzenie min. 0,865 m, zanurzenie maks. 1,285 m, wyporność 27 t.

     SILNIK GŁÓWNY:

1 maszyna parowa stojąca podwójnego rozprężania, 2-cylindrowa, moc 60 KM, rok budowy 1908, producent: Gebrüder Sachsenberg A.G., Roβlau a/Elbe.

     KOCIOŁ PAROWY:

1 kocioł, ciśnienie robocze 11 at, powierzchnia ogrzewalna 19,6 m², rok budowy 1909, producent: Gebrüder Sachsenberg A.G., Roβlau a/Elbe.

     INNE DANE:

materiał: dno: stal, burty: stal, pokład: drewno, kadłub nitowany o poprzecznym układzie wiązań, pędnik: 1 śruba, prędkość 12 km/h, załoga 3 osoby, 200 pasażerów.

     ARMATOR:

Żegluga Parowa na Wiśle – Ludwik Szymański, Toruń.

     PORT MACIERZYSTY:

Toruń.

     NUMERY REJESTRACYJNE:

208 [PZW Toruń].

HISTORIA:

     Zbudowany, jako statek pasażerski dla Clary Schraepler z Halle a/Saale, mógł zabierać 155 pasażerów. Pływał pod nazwą „PREUSSEN”. W czerwcu 1912 roku statek nabył Heinrich Schröder z Schönebeck a/Elbe, aby po rocznym użytkowaniu sprzedać go do Magdeburga Paulowi Gersonowi. Ten po dwóch miesiącach, we wrześniu 1913 roku odsprzedał go z kolei Maxowi Jeschke z miejscowości Caputh i Karlowi Seeger z Neuenhagen położonego koło uzdrowiska Bad Freienwalde. Nowi właściciele przechrzcili go na „ERWIN ERNA”, jego portem macierzystym był Potsdam.

     W 1926 roku statek nabył Ludwik Szymański z Torunia – Żegluga Parowa na Wiśle zmieniając nazwę na „DELFIN”. Statek używany był jako holownik, a także do przewozu pasażerów. W 1928 roku armator próbował sprzedać „DELFINA”. W sierpniowym Żeglarzu Polskim ukazało się ogłoszenie – Parostatek śrubowy „Delfin” 24 metry długości i 4 metrów szerokości budowany 18 lat temu, jest najnowszej konstrukcji . Maszyna o mocy 60 PS. Holownik nadaje się na morze, [ponieważ ma dno kilowe, iluminatory] oraz także na Wisłę zarówno, jako holownik i pasażer wycieczkowy dla 220 osób jest do sprzedania. Można go użyć do prac w porcie. Cena 15.000 guldenów gdańskich. Holownik można obejrzeć Danzig-Kielgraben¹. – Jednak nabywca znalazł się dopiero w 1930 roku według źródeł niemieckich² i w 1933 roku według źródeł polskich³.

     Opierając się na źródłach niemieckich holownik nabył w maju 1930 roku Willi Bittkow z Dorotheenhof nazywając go „DOROTHEE”. W 1937 roku świadectwo pomiarowe podawało nośność statku na 25,5 t. W kwietniu 1939 roku „DOROTHEE” stała się własnością Willi Bittkowa i Karla Eckl z Woltersdorf. W 1945 roku holownik znalazł się w Berlin-Spandau, gdzie na wpół zatopiony używany był jako laboratorium fotograficzne. Osiem lat później przebudowany na motorowiec – otrzymał silnik o mocy 116 KM, przedłużony do długości 31,23 m, jego szerokość wynosiła 5,32 m. Mógł zabierać 270 pasażerów. Przebudowę zakończono w 1956 roku w stoczni Fiebig-Werft w Berlinie Spandau. Nowy armator Kurt Hinze nazwał go „RHEINPFALZ”. W 1965 roku odnowiony. Od 1975 roku pływał u Heinza Riedela z Berlina Zachodniego. W 2002 roku, jako pływająca kawiarnia w Halle a/Saale. Istniał jeszcze w 2017 r.

___________________________________
¹ Danzig-Kielgraben – dziś ulica Na Stępce w Gdańsku nad Motławą, gdzie mieścił się gdański oddział L. Szymańskiego.
² Według B. Schwarza z Halle, badacza dziejów niemieckiej żeglugi śródlądowej.
³ Według rejestru statków śródlądowych Zarządu Dróg Wodnych w Toruniu nastąpiło to w 1934 roku.

© Opracował Waldemar Danielewicz – 22.01.2026