Archiwum Statków Śródlądowych i Przybrzeżnych

Autor: Waldemar Danielewicz




997. PUŁASKI

POPRZEDNIE NAZWY: ex MAMUT, ex BUFFEL, ex STADT FÜRSTENBERG, ex ČPSO VIII, ex ODER 8, ex STADT FÜRSTENBERG.

TYP STATKU: holownik parowy bocznokołowy.

ROK I MIEJSCE BUDOWY: 1891, J. W. Klawitter Werftbetrieb GmbH, Danzig [Niemcy].

STOCZNIOWY NUMER BUDOWY: 157.

     WYMIARY:

1891
długość całkowita 47,20 m, długość między pionami 44,50 m, szerokość na wręgach 5,34 m, szerokość całkowita 9,82 m, wysokość boczna 2,12 m, zanurzenie 1,20 m.

     SILNIK GŁÓWNY:

1 maszyna parowa podwójnego rozprężania, 3-cylindrowa, moc 350 KM, rok budowy 1890, producent: J. W. Klawitter Werftbetrieb GmbH, Danzig.

     KOCIOŁ PAROWY:

1 kocioł płomieniówkowy, ciśnienie robocze 14 at, producent nieznany.

     INNE DANE:

materiał: dno: stal, burty: stal, pokład: drewno, kadłub nitowany o poprzecznym układzie wiązań, pędniki: 2 boczne koła Morgana, prędkość 15 km/h, załoga 7 osób.

     ARMATOR:

Wrocławskie Zakłady Eksploatacji Kruszywa we Wrocławiu.

     PORT MACIERZYSTY:

Wrocław.

     NUMERY REJESTRACYJNE:

nieznane.

     NUMER PRS:

nieznany.


HISTORIA:

     Zbudowany jako holownik, mógł również przewozić towary. Nazwany „STADT FÜRSTENBERG”, pływał w barwach Fürstenberger Dampfer Compagnie mającej siedzibę w Fürstenbergu nad Odrą. W dniu 24 sierpnia 1922 r trafił do Ostereederei Stettin [Szczecin], gdzie otrzymał nazwę „ODER 8”. W styczniu 1924 r. staje się własnością czechosłowackiej firmy Československa Plavebni Akcyjna Společnost Oderska z Pragi. Nazwę zmieniono na „ČPSO VIII”. Holownik pływał na Odrze w oparciu o port w Szczecinie, gdzie armator miał swój oddział. W 1927 r. został zakupiony za kwotę 120 tys. marek przez wrocławską firmę Schlesische Dampfer Compagnie – Berliner Lloyd i odsprzedany Wilhelmowi Wieltschowi z Wrocławia, który przywrócił mu dawną nazwą „STADT FÜRSTENBERG”. Pływał na Odrze. W 1940 roku został, zgodnie z zarządzeniem Ministerstwa Komunikacji III Rzeszy, zmobilizowany i przekazany do dyspozycji firmie maklerskiej z Berlina Aleksander Pohl, ta z kolei przekazała w 1941 r. jednostkę do Reichswasserstrassamt Thorn [Toruń], gdzie zmienił w kwietniu 1941 r. nazwę na „BUFFEL”. Pod koniec wojny jednostka uległa zatopieniu pod Gdańskiem.

     Wydobyty w 1946 roku, został wyslipowany i odbudowany, otrzymał nazwę „MAMUT”. Przydzielony do firmy Polskie Drogi Wodne – Żegluga Państwowa w Gdańsku. Jednak w czerwcu 1947 roku poleceniem Ministerstwa Komunikacji został przekazany do Polskiej Żegludze na Odrze Sp. z o.o. we Wrocławiu zmieniając nazwę na „PUŁASKI”. W 1948 roku podczas likwidacji PŻnO „PUŁASKI” został przekazany Państwowemu Przedsiębiorstwu Eksploatacji Łożysk Rzecznych, Zakład we Wrocławiu. W 1952 roku firma ta zmieniła nazwę na Wrocławskie Zakłady Eksploatacji Kruszywa z siedzibą we Wrocławiu. Eksploatowany do 1964 roku, po czym wycofany. Wrak statku został podobno zatopiony na starym wyrobisku pod Urazem.

© Opracował Waldemar Danielewicz – 07.10.2009/04.09.2026



STADT FÜRSTENBERG na Odrze; foto: archiwum Ericha Mahlo

STADT FÜRSTENBERG na Odrze; foto: archiwum Ericha Mahlo

BUFFEL po wydobyciu w Gdańsku-Przegalinie; foto: archiwum Waldemara Danielewicza

PUŁASKI na Odrze; foto: archiwum Waldemara Danielewicza