Archiwum Statków Śródlądowych i Przybrzeżnych

POPRZEDNIE NAZWY: ex PREUSSEN.

TYP STATKU: pasażerski.

ROK I MIEJSCE BUDOWY: 1910 – położenie stępki, 1911 – oddanie do eksploatacji, Franz Schenk und Co., Elbing [Niemcy].

STOCZNIOWY NUMER BUDOWY: 14.

     WYMIARY:

1912:
długość całkowita 49,00 m, szerokość 8,80 m, zanurzenie 1,20 m, nośność 144 t..

1958:
długość całkowita 48,70 m, długość między pionami 46,00 m, szerokość 8,86 m, wysokość boczna 2,35 m, zanurzenie maks. 2,04 m, pojemność brutto 376 RT, pojemność netto 151 NT.

     SILNIKI GŁÓWNE:

2 maszyny parowe stojące podwójnego rozprężania, 2-cylindrowe, moc 2 x 120 KM, średnice cylindrów 303/525 mm, skok tłoka 260 mm, liczba obrotów silnika/pędnika / na minutę, rok budowy 1911, numery fabryczne 1697 i 1698, producent: Lokomotiv Fabrik, Königsberg [Niemcy].

     KOCIOŁ PAROWY:

1 kocioł szkocki, ciśnienie robocze 12 at, powierzchnia ogrzewalna 105,78 m², rok budowy 1923, numer fabryczny 3169, producent: Dresdener Maschinenfabrik u. Schiffswerft, Dresden [Niemcy].

     INNE DANE:

materiał: dno: stal, burty: stal, pokład: stal, kadłub stalowy nitowano-spawany o poprzecznym układzie wiązań, pokład stalowy, pędniki: 2 śruby, prędkość 15 km/h, załoga 8 osób, 55 pasażerów.

     ARMATOR:

P.P. Żegluga Szczecińska, Szczecin.

     PORT MACIERZYSTY:

Szczecin.

     NUMERY REJESTRACYJNE:

326 lub 328 [SUM].

     SYGNAŁ WYWOŁAWCZY:

SOCL.

     NUMER PRS:

12016.

HISTORIA:

     Zbudowany w elbląskiej stoczni Franza Schenka na zamówienie firmy armatorskiej Dampschiffs Reederei für Fluß und Haffschiffahrt August Zedler, Elbing [Elbląg]. Położenie stępki nastąpiło w 1910 roku, natomiast wodowanie w 1911 r. Był to statek pasażerski dwupokładowy mogący zabierać do 1500 pasażerów. Był to flagowy statek firmy eksploatowany na na linii Elbing – Kahlberg [Elbląg – Krynica Morska], nazwany został „PREUSSEN”. Pływał także do ówczesnego Königsberga [dz. Królewiec] i Pillau [dz. Pilawa – Rosja]. Niemieckie źródła z 1912 roku podają moc maszyn parowych na 400 KM. Kapitanem statku był Otto Boschmann. Tuż przed wybuchem wojny niemiecko-polskiej 25 sierpnia 1939 r. został wcielony do Kriegsmarine jako hulk dla 5 Hafenschutzflottille w Pillau [dz. Pilawa] w Rosji. W 1941 r. zabudowano górne pokłady, zarówno w części dziobowej, jak i rufowej przeznaczając statek od stycznia 1942 r. dla załóg 28 U-boot Flottille, a od września 1942 dla 25 U-boot Flottille w Pillau. Od marca 1943 r., jako hulk dla AGRU-Front prawdopodobnie w Helu. AGRU-Front był ośrodkiem szkoleniowym dla załóg okrętów podwodnych założonym na półwyspie helskim we wrześniu 1941 r. W AGRU załogi i ich dowódcy byli szkoleni w warunkach podobnych do frontu. Doświadczeni instruktorzy symulowali tutaj wszelkiego rodzaju niepowodzenia, aby przygotować załogę na każdą możliwą niespodziankę w warunkach bojowych. Szkolenie trwało średnio 9 dni, ale mogło zostać przedłużone, jeśli poziom szkolenia był niewystarczający.

     W lutym 1945 r. znalazł się w Danzig [Gdańsk], gdzie został zatopiony w Gross-Plehnendorf [dz. Płonia], wrak leżał przewrócony na bok i był wypalony. Podniesiony w 1946 roku, został przyznany Polskiej Żegludze na Bałtyku „Gryf” S.A. w Szczecinie. Po podniesieniu przeholowany do ówczesnej Stoczni Nr. 2 w Gdańsku [dawna F. Schichau], gdzie przywrócono mu wygląd sprzed przebudowy, prace wykończeniowe wykonała Stocznia Nr. 3 w Gdańsku [dawna Waggonfabrik]. Nazwany „DIANA”. Podniesienie bandery nastąpiło 28 czerwca 1948 r. Statek skierowano na trasę Szczecin – Międzyzdroje. Moc maszyn parowych oceniano na 240 KM. W czerwcu 1949 r. po likwidacji „Gryfu” „DIANĘ” przejęła Państwowa Żegluga Przybrzeżna w Szczecinie. Kolejna zmiana armatora nastąpiła w 1953 r. – armatorem została Polska Żegluga Przybrzeżna w Gdańsku Oddział w Szczecinie. Eksploatowana w oparciu o port szczeciński do Świnoujścia i Międzyzdrojów. Od stycznia 1956 r. statek trafił do P.P. Żegluga na Odrze we Wrocławiu, Ekspozytura w Szczecinie, która eksploatowała go do 1957 r., kiedy eksploatację powierzono nowo powołanej Żegludze Szczecińskiej. W latach 1959-60 remont kapitalny, aby z dniem 30 września 1961 r. wycofać statek z eksploatacji.

     Ale to nie koniec życia statku, bowiem 28 sierpnia 1962 r. „DIANA” stała się kawiarnią na wodzie w Międzyzdrojach będąc w gestii Kąpieliska Morskiego „Międzyzdroje” w Międzyzdrojach. W tej roli statek przetrwał niecałe dwa lata. W 1964 roku statkiem zainteresowało się Przedsiębiorstwo Turystyczne „Wisła” w Warszawie. Statek przeholowano morzem do Gdańska, gdzie po zdemontowaniu masztów, komina i sterówki przy wysokiej wodzie przeholowano go Wisłą do miejscowości Rynia, która po wybudowaniu Zalewu Zegrzyńskiego stała się wsią letniskową. Tam na powrót zmontowano usunięte wcześniej elementy statku i urządzono kawiarnię. Sezon rozpoczęto w 1965 r. Osiem lat później „DIANĘ” przejęła Powiatowa Rada Narodowa w Warszawie i urządziła na nim klubo-kawiarnię. W 1975 r. statek osadzono na lądzie. Nieużytkowany od 1978 r. i pozostawiony bez opieki, został zdewastowany.Złomowany w 1988 roku.

© Opracował Waldemar Danielewicz – 04.06.2023/22.08.2026