Archiwum Statków Śródlądowych i Przybrzeżnych

POPRZEDNIE NAZWY: ex OSTLAND, ex M. NOWOTKO, ex MARCELI NOWOTKO, ex ŚWITEZIANKA, ex JÄGERHÖHE.

NASTĘPNE NAZWY: RÓŻA WIATRÓW.

TYP STATKU: pasażerski, potem obiekt gastronomiczny.

ROK I MIEJSCE BUDOWY: 1936, Schiffswerft Otto Kutschewski, Königsberg [Niemcy].

STOCZNIOWY NUMER BUDOWY: nieznany.

     WYMIARY:

1966:
długość całkowita 27,12 m, długość między pionami 25,80 m, szerokość 4,05 m, wysokość boczna 1,46 m, wysokość statku 3,85 m, zanurzenie 1,14 m, nośność 18 t.

     SILNIKI GŁÓWNE:

1 silnik wysokoprężny typu Deutz, 6-cylindrowy, moc 150 KM/110 kW, średnica cylindra 120 mm, skok tłoka 170 mm, liczba obrotów silnika/pędnika 1200/600 na minutę, rok produkcji 1935, numer fabryczny , producent: Humboldt-Deutz A.G., Köln [Niemcy];

     1955 ↓

1 silnik wysokoprężny typu 6L-160, 6-cylindrowy, moc 180 KM/132,5 kW, średnica cylindra 160 mm, skok tłoka 225 mm, liczba obrotów silnika/pędnika 1000/500 na minutę, rok produkcji 1953, numer fabryczny 5128, producent: ČZNM Škoda, Praha [Czechosłowacja];

     1975 ↓

1 silnik wysokoprężny typu 04H6, 6-cylindrowy, moc 145 KM/107 kW, średnica cylindra 135 mm, skok tłoka 155 mm, liczba obrotów silnika/pędnika 1600/533 na minutę, rok produkcji 1974, producent: Zakłady Mechaniczne im. M. Nowotki w Warszawie.

     INNE DANE:

materiał: dno: stal, burty: stal, pokład: stal, kadłub nitowany o poprzecznym układzie wiązań, pędnik: 1 śruba, prędkość 16 km/h, załoga 4 osoby, 100 pasażerów.

     ARMATOR:

Eugeniusz Faryj, Ruciane-Nida.

     PORT MACIERZYSTY:

Ruciane-Nida.

     NUMERY REJESTRACYJNE:

875 [RDW Giżycko], Gż-I-5 [IŻŚr Giżycko].

     NUMER PRS:

13046 → 130046.

HISTORIA:

     Wszedł do ruchu w 1937 roku pod nazwą „„JÄGERHÖHE”¹ w Masurische Schiffahrts GmbH [MASCHA]. Statek mógł zabierać na pokład 181 pasażerów. Od 1937 roku kapitanem statku był Richard Biallas. W sierpniu 1939 roku zmobilizowany do 4 Landwehr-Motorboot Flottille i z chwilą wybuchu wojny niemiecko-polskiej we wrześniu 1939 r. jako patrolowiec w rejonie Johannisburga [dz. Pisz] niedaleko granicy niemiecko-polskiej, gdzie obawiano się ataku wojsk polskich, głównie w celach dywersyjnych. Zwrócony MASCHA 16 września 1939 r. Od 1944 r. w Transportflottille Masurischen Seen. 21 stycznia 1945 roku tuż przed wkroczeniem Armii Czerwonej zatopiony w porcie w Lötzen [Giżycko].

     Wydobyty w czerwcu 1945 roku i odholowany do Łuczan [08.1945-03.1946] na remont. W 1946 roku nazwany „ŚWITEZIANKA”, należał do Żeglugi Państwowej, Oddział w Giżycku. Mógł zabierać na pokład 150 osób. Był pierwszym statkiem pasażerskim uruchomionym po roku 1945 na jez. mazurskich. Od 1948 r. w Państwowej Żegludze na Wiśle w Warszawie, Oddział w Giżycku. Rok później kolejna reorganizacja żeglugi śródlądowej przekazuje statek do Państwowej Żeglugi Śródlądowej we Wrocławiu, Ekspozytura w Giżycku. W 1951 roku nazwany „MARCELI NOWOTKO”² i przejęty z kolei przez P.P. Żegluga na Wiśle w Warszawie, Ekspozytura Rejonowa w Giżycku i przebudowany. Od lipca 1954 r. w Ekspozyturze Giżycko P.P. Warszawskiej Żeglugi na Wiśle w Warszawie jako „M. NOWOTKO”. Od stycznia 1957 r. w P.P. Żegluga Mazurska w Giżycku. Wycofany w 1992 roku.

     Zakupiony przez Dorotę Żukowiec z Giżycka i nazwany „OSTLAND”, a dwa lata później nabyty przez Eugeniusza Faryja z Rucianego-Nida, gdzie zmienił nazwę na „KUBA”. Nie był użytkowany. W 2004 roku zniszczony statek zakupił Stefan Łaskiewicz z Olsztyna. Przecięty na dwie części został sprowadzony nad jez. Krzywe [Olsztyn], gdzie miał być przebudowany na pływającą restaurację. Dwa lata później właścicielem został Andrzej Starkiewicz, szef Star-Turistu z Olsztyna. Pod nazwą „RÓŻA WIATRÓW miał być eksploatowany jako restauracja stacjonarna na 80 osób na jez. Ukiel w Olsztynie. Niestety właściciel nie otrzymał zezwolenia na sprzedaż alkoholu i zrezygnował z tego pomysłu.

     Kadłub został sprzedany i trafił do Starego Drawska. Osadzony na lądzie przy zamku Drahim. Ktoś całkowicie pozbawiony informacji historycznych napisał na burcie, że to ex „PAUL VON HINDENBURG”. Pewnie to chwyt reklamowy, ale kiepskiego lotu i pozbawiony prawdy historycznej, pisząc krótko fałsz i kłamstwo. Zresztą, tak zwana sztuczna inteligencja również fałszuje historię statku. Po prostu wstyd, bo wielu ludzi bierze te informacje za prawdziwe i powiela je. Ba, mieszają w to nawet Hermanna Göringa. Jaki jest jego obecny status nie wiem.

______________
¹ Jägerhöhe – niemiecka nazwa leśniczówki koło miejscowości Kal nad jez. Święcajty, miejsce wypoczynku do 1945 r. i przystań pasażerska.

² Marceli Nowotko – ur. 8 lipca 1893 r. w Warszawie, działacz komunistyczny, członek SDKPiL i KPP. W czasie wojny polsko-bolszewickiej w 1920 r. był sekretarzem Rewkomu w Wysokiem Mazowieckim. Od 1936 roku w więzieniu w Rawiczu, z którego wydostał się po wybuchu wojny we wrześniu 1939 r. Do 1941 r. działał w sowieckich strukturach władzy Rejonispołkomu w Łapach. Po inwazji Niemiec na ZSRR w Moskwie. Po przeszkoleniu w ZSRR 27 grudnia 1941 r. zrzucony na terytorium polskie. Pierwszy sekretarz PPR od stycznia 1942 r. Zabity 28 listopada 1942 r. w niejasnych okolicznościach w Warszawie prawdopodobnie przez Bolesława Mołojca.

© Opracował Waldemar Danielewicz – 26.02.2023/21.08.2026