Archiwum Statków Śródlądowych i Przybrzeżnych

Autor: Waldemar Danielewicz




899. LUTEX

POPRZEDNIE NAZWY: ex LIPIEŃ.

TYP STATKU: łódź motorowa pasażerska, ex holownik motorowy typu HR-150.

ROK I MIEJSCE BUDOWY: 1966, Krakowska Stocznia Rzeczna w Krakowie.

STOCZNIOWY NUMER BUDOWY: 141.

     WYMIARY:

długość całkowita 18,75 m, długość kadłuba 18,50 m, szerokość całkowita 3,70 m, wysokość boczna 1,30 m, wysokość nierozbieralna 3,20 m, zanurzenie 0,65 m, nośność 6 t.

     SILNIK GŁÓWNY:

1 silnik wysokoprężny typu Wola DM-150, 6-cylindrowy, moc 150 KM/110 kW, średnica cylindra 150 mm, skok tłoka 180 mm, liczba obrotów silnika/pędnika 1500/750 na minutę, producent: Zakłady Mechaniczne im. M. Nowotki w Warszawie;

     ↓

1 silnik wysokoprężny typu SW400/M2, 6-cylindrowy, moc 96 KM/71 kW, średnica cylindra 107 mm, skok tłoka 121 mm, liczba obrotów silnika/pędnika 2000/500 na minutę, numer fabryczny 16316, producent: Wytwórnia Silników Wysokoprężnych w Andrychowie/Puckie Zakłady Mechaniczne w Pucku.

     INNE DANE:

kadłub stalowy spawany o poprzecznym układzie wiązań, pokład stalowy, pędniki: 2 śruby w dyszach Korta, prędkość 13 km/h, załoga 3 osoby, 12 pasażerów.

     ARMATOR:

P.P.H.U. Lutex, Biłgoraj.

     PORT MACIERZYSTY:

Kazimierz Dolny.

     NUMERY REJESTRACYJNE:

Kr-I-33 [IŻŚr Kraków], Wa-I-402 [IŻŚr Warszawa].

     NUMER PRS:

23219 → 230219 [Lipień], 620650 [Lutex].


HISTORIA:

     Holownik rzeczny zaprojektowany przez Przedsiębiorstwo Projektowo-Technologiczne Techniki Morskiej „Prorem” w Gdańsku. Główny projektant mgr inż. Tadeusz Buczkowski. Ze względu na ograniczone zanurzenie [0,60 m] zastosowano dwie śruby napędowe pracujące w dyszy Korta i półtunelu przy zastosowaniu jednego silnika. Holowniki te były przez załogi nazywane „Krakowiakami” lub „żelazkami”, a także „dziobakami”.

     Zbudowany w 1966 r. holownik przeznaczony był dla P.P. Żegluga Krakowska w Krakowie, nazwany „LIPIEŃ”. Pływał do 1992 r., po czym został wycofany. Sprzedany w prywatne ręce firmie P.P.H.U. Lutex z Biłgoraja został przebudowany na łódź motorową, stacjonował w Kazimierzu Dolnym. Mógł przewozić do 12 pasażerów, nazwany LUTEX. Port macierzysty Kazimierz Dolny. Później stacjonował na Zalewie Zegrzyńskim. Klasyfikowany jako jacht motorowy. Dalsze losy nieustalone.

© Opracował Waldemar Danielewicz – 11.10.2025/13.08.2026



LUTEX jako jacht; foto: archiwum Waldemara Danielewicza

LUTEX, 2007 r.; foto: Piotrek Zamiecki

LUTEX; foto: Piotrek Zamiecki

holownik typu HR-150; rys. archiwum Wojtka Zientary