Archiwum Statków Śródlądowych i Przybrzeżnych

Autor: Waldemar Danielewicz




851. ELA

POPRZEDNIE NAZWY: ex MEWA, ex KURP, ex MOEWE, ex SPREA.

TYP STATKU: koszarka.

ROK I MIEJSCE BUDOWY: 1863, Möller u. Holberg Werft, Grabow bei Stettin [Niemcy] .

STOCZNIOWY NUMER BUDOWY: nieznany.

     WYMIARY:

1934:
długość 17,50 m, szerokość 3,00 m, wysokość boczna 1,40 m, zanurzenie 1,20 m, nośność 15 t.

     SILNIK GŁÓWNY:

1 maszyna parowa podwójnego rozprężania, 2-cylindrowa, moc 20 KM, rok budowy 1893, producent: Möller u. Holberg Werft, Grabow bei Stettin;

     1903 ↓

1 maszyna parowa podwójnego rozprężania, 2-cylindrowa, moc 28 KM, rok budowy 1903, producent: Gustav Fechter Werft, Königsberg [Niemcy];

     1939 ↓

1 silnik wysokoprężny nieznanego typu, moc 40 KM, rok produkcji 1938, producent: Klöckner-Humboldt-Deutz A.G., Köln [Niemcy].

     KOCIOŁ PAROWY:

1 kocioł płomieniówkowy, ciśnienie robocze 7 at, rok budowy 1903, producent: Gustav Fechter Werft, Königsberg.

     INNE DANE:

materiał: dno: stal, burty: stal, pokład: stal, kadłub nitowany o poprzecznym układzie wiązań, pędnik: 1 śruba, prędkość 13 km/h, załoga 4 osoby, 12 miejsc sypialnych dla pasażerów.

     ARMATOR:

P.P. Żegluga Mazurska, Giżycko.

     PORT MACIERZYSTY:

Giżycko.

     NUMERY REJESTRACYJNE:

1 [BSR Angeburg], 5 [BSR Lötzen], 445 [RDW Giżycko], 4446 [RDW Giżycko].

     NUMER PRS:

nieznany.


HISTORIA:

     Zbudowany na zamówienie berlińskiej firmy A.G. Dampschiffahrt, Berlin-Cöpenick w 1864 r. Nazwany „SPREA”. Na pokład zabierał 90 pasażerów. Według innych źródeł zbudowany w 1864 r. w stoczni Carl Kessler und Sohn w Greiswaldzie, co jednak nie znajduje potwierdzenia. Właścicielami statku byli Sachse, Wittenberg i Kühl z Berlina. W połowie lat osiemdziesiątych XIX w. trafił do Berliner Dampschiffahrt Gesellschaft bez zmiany nazwy, a w 1888 roku do Stern Reederei, Berlin. W 1900 roku „SPREA” znalazła się w Angeburgu [dz. Węgorzewo], bowiem statek zakupił Artur von der Heydt i nazwał go „MOEWE”.

     W 1903 roku przebudowany w stoczni Gustava Fechtera w Królewcu za kwotę 4.700 marek, otrzymał nowy kocioł i maszynę parową. W 1907 roku jego portem macierzystym został Lötzen [Giżycko], a armatorem Masurische Dampfer Kompagnie, które spłaciło stoczni zaległą kwotę 2.200 marek. W 1915 roku „MOEWE” został zmilitaryzowany i podlegał Feldkomendantur Lötzen, pływał jako transportowiec. Do armatora powrócił w połowie 1915 r. W 1936 roku ten 72-letni statek zakupiła rodzina Kowalleck z Kehlen. Pływał bez zmiany nazwy. W 1939 roku w zakładzie szkutniczym Hansa Biallasa z Angeburga, przeszedł remont, otrzymał także silnik wysokoprężny. Pod koniec wojny w styczniu 1945 roku uległ częściowemu zniszczeniu.

     W 1945 roku odnaleziony, odholowany do Łuczan [08.1945-03.1946] na remont. W 1946 roku nazwany „KURP”, należał do Żeglugi Państwowej Oddziału w Giżycku. Od 1948 r. w Państwowej Żegludze na Wiśle w Warszawie, Oddział w Giżycku. Rok później kolejna reorganizacja żeglugi śródlądowej przekazuje statek do Państwowej Żeglugi Śródlądowej we Wrocławiu, Ekspozytura w Giżycku. W 1950 roku nazwany „MEWA”. W 1951 roku przejęty z kolei przez P.P. Żegluga na Wiśle w Warszawie, Ekspozytura Rejonowa w Giżycku. W 1953 r. wycofany i przekazany Rejonowi Dróg Wodnych w Giżycku, gdzie pełnił rolę koszarki o nazwie „ELA”, czyli hotelu dla pracowników RDW pracujących przy pogłębianiu kanałów. Istniał jeszcze w 1964 roku, dalszy los nieznany.

© Opracował Waldemar Danielewicz – 19.08.2024/28.07.2026



SPREA; karta pocztowa z 1901 r., archiwum Gasde

MOEWE; foto: archiwum Waldemara Danielewicza

MOEWE; foto: archiwum Waldemara Danielewicza

MOEWE na pocztówce; foto: archiwum Waldemara Danielewicza

wrak MOEWE; foto: archiwum Grzegorza Pająka

wrak MOEWE; foto: archiwum Grzegorza Pająka

KURP, 1946 r.; foto: PAP