Archiwum Statków Śródlądowych i Przybrzeżnych

Autor: Waldemar Danielewicz




805. OLZA

POPRZEDNIE NAZWY: ex FRANCOPOL, ex HELLY, ex GALATA, ex KLARA.

TYP STATKU: holownik motorowy śrubowy.

ROK I MIEJSCE BUDOWY: 1919, Kaiserlische Werft, Danzig [Niemcy].

STOCZNIOWY NUMER BUDOWY: nieznany.

     WYMIARY:

1920:
długość 17,72 m, szerokość 3,35 m, zanurzenie min. 0,84 m, zanurzenie maks. 1,24 m, nośność 17,6 t;

1953:
długość całkowita 25,80 m, szerokość całkowita 3,40 m, wysokość boczna 1,50 m, wysokość nierozbieralna 4,52 m, zanurzenie 0,85 m, zanurzenie maks. 1,10 m, nośność 5 t.

     SILNIKI GŁÓWNE:

1919:
1 maszyna parowa podwójnego rozprężania, 2-cylindrowa, moc 85 KM, rok budowy 1918, producent: Kaiserlische Werft, Danzig;

     1953 ↓

1 silnik wysokoprężny nieznanego typu, moc 100 KM.

     KOCIOŁ PAROWY:

1919:
1 kocioł płomieniówkowy, ciśnienie robocze 8 at, rok budowy 1914, producent: J. W. Klawitter Werft GmbH, Danzig.

     INNE DANE:

kadłub stalowy nitowany o poprzecznym układzie wiązań, pokład stalowy, pędnik: 1 śruba, prędkość 10 km/h, załoga 3 osoby, uciąg 100 t.

     ARMATOR:

Okręgowy Zarząd Wodny w Warszawie.

     PORT MACIERZYSTY:

Warszawa.

     NUMERY REJESTRACYJNE:

662 [BSR Danzig], 396 [RŻ Bydgoszcz], 1322 [PZW Bydgoszcz], 2156 [PZW Warszawa], 156 [RDW Warszawa].

     NUMER PRS:

nieznany.


HISTORIA:

     Zbudowany jako barkas parowy dla Maxa Hartmanna z Danzig [Gdańsk], nazwany „KLARA”. Po śmierci właściciela w 1920 r. statek przeszedł na własność jego żony Gabriele Hartmann z domu Rech i syna Alberta. Eksploatowany był w porcie gdańskim i na wodach Wisły. W dniu 12 października 1926 roku właścicielem statku została Margarette Hartmann, która zmieniła nazwę statku na „GALATA”. W dniu 24 stycznia 1935 roku odsprzedała barkas Tadeuszowi Abramowiczowi [40%], Edmundowi Ekowskiemu [40%] i Xaweremu Scholla [20%]. Wszyscy oni pochodzili z Bydgoszczy i byli właścicielami firmy Polska Żegluga Śródlądowa „Nawigacja” Sp. z o.o. w Bydgoszczy. Statek nazwany został „HELLY”. Przebudowany, został przystosowany do przewozu pasażerów. W styczniu 1936 roku udziały Xawerego Scholii wykupił Tadeusz Abramowicz. Statek pływał na stałej linii Bydgoszcz Poczta Polska – Fordon – Bydgoszcz Poczta Polska oraz w rejsach do Torunia czy Solca Kujawskiego. Po postawieniu w stan upadłości firmy odsprzedany przez syndyka Xaweremu Scholli w sierpniu 1936 roku, ten z kolei odsprzedał go w grudniu 1936 r. Romanowi Sowińskiemu z Warszawy.

     W 1937 roku statek przebudowano na motorowiec, został również przedłużony w P.Z.Inż. Stocznia w Modlinie. Czarterowany przez Francusko-Polskie Towarzystwo Handlowe z Warszawy pod nazwą „FRANCOPOL” w rejsach wycieczkowych. W listopadzie 1938 r. zmieniono nazwę na „OLZA”. Po zajęciu Warszawy przez Niemców we wrześniu 1939 r. został przez nich zarekwirowany i wcielony do Weichselstrasseamt, Warschau [Warszawa] bez zmiany nazwy. W lipcu 1944 r. oddany do dyspozycji Wehrmachtu, używany między innymi przez niemieckich saperów do minowania mostów warszawskich. Zatopiony w sierpniu 1944 r. podczas Powstania Warszawskiego. Wydobyty w 1945 r., został odbudowany i przejęty przez Państwowy Zarząd Wodny w Warszawie, pływał pod dawną nazwą „OLZA”. Od 1951 r. w Rejonie Dróg Wodnych w Warszawie. Po reorganizacji administracji wodnej i likwidacji RDW, przejęty przez Okręgowy Zarząd Wodny w Warszawie. Wycofany w 1972 r., data złomowania nieznana.

© Opracował Waldemar Danielewicz – 15.07.2026



GALATA w Gdańsku; foto: archiwum Waldemara Danielewicza

HELLY; foto: archiwum Waldemara Danielewicza

HELLY w Bydgoszczy; foto: IKC

OLZA; foto: archiwum Marka Sandeckiego