Archiwum Statków Śródlądowych i Przybrzeżnych

POPRZEDNIE NAZWY: ex PŁOCK, ex GOPLANA, ex NIXE.

TYP STATKU: pasażerski motorowy bocznokołowy.

ROK I MIEJSCE BUDOWY: 1895, Schiffswerft Dresden-Neustadt, Dresden [Niemcy].

STOCZNIOWY NUMER BUDOWY: 347.

     WYMIARY:

1895:
długość całkowita 27,70 m, szerokość całkowita 6,60, szerokość kadłuba 4,00 m, zanurzenie 0,50 m.

1923:
długość całkowita 37,70 m, szerokość całkowita 7,10 m, szerokość kadłuba 4,10 m, zanurzenie 0,55 m, nośność 70 t, uciąg 240 t, ładunki 70 m².

1960:
długość całkowita 37,50 m, szerokość całkowita 8,70 m, szerokość kadłuba 4,00 m, wysokość boczna 2,00 m, wysokość całkowita 5,00 m, zanurzenie 0,65 m, nośność 12 t.

     SILNIK GŁÓWNY:

1 maszyna parowa stojąca podwójnego rozprężania, 2-cylindrowa, moc 80 KM, producent: Schiffswerft Dresden-Neustadt, Dresden;

     ↓

1 silnik wysokoprężny typu , 6-cylindrowy, moc 180 KM, liczba obrotów silnika 800/min., rok produkcji 1943, producent: Motorenwerke Mannheim A.G., Mannheim [Niemcy].

     KOCIOŁ PAROWY:

1 kocioł, ciśnienie robocze 8 at – brak pozostałych danych.

     INNE DANE:

materiał: dno: stal, burty: stal, pokład: drewno, kadłub nitowany o mieszanym układzie wiązań, pędniki: dwa koła łopatkowe boczne, prędkość 12 km/h, załoga 5 osób.

     ARMATOR:

P.P. Żegluga Krakowska, Kraków.

     PORT MACIERZYSTY:

Kraków.

     NUMERY REJESTRACYJNE:

1900: 4122 [Rosyjskie Ministerstwo Komunikacji], 1935: 245 [PZW Kraków], 1947: 0255 [PZW Kraków], 1953: 36 [RDW Kraków], 1956: 0255 [RDW Warszawa], 1957: 36 [RDW Kraków].

     NUMER PRS:

nieznany.

HISTORIA:

     Zbudowany na zamówienie Sächsisch-Böhmische Dampfschiffahrts Gesellschaft, Dresden, początkowo jako śrubowiec, lecz wkrótce przebudowany na bocznokołowiec. Nazwany „NIXE”. Pływał na Łabie. W 1900 roku statek został sprzedany do Torunia, zakupił go I. Albrecht, eksploatowany był na Wiśle rosyjskiej w relacji Warszawa – Sandomierz pod nazwą „GOPLANA”. Zabierał na pokład 65 pasażerów, moc jego maszyny parowej oceniano na 60 KM. W 1904 roku statek został przebudowany i przedłużony. Zabierał 190 pasażerów. Około 1910 roku statek nabył Stanisław Górnicki z Płocka i eksploatował go na niezmienionej trasie. W dniu 6 kwietnia 1914 roku został wyczarterowany przez Jana Kwiatkowskiego z Krakowa za sumę 800 rubli miesięcznie. W dniu 5 sierpnia 1914 roku został zajęty przez Austriaków, a następnego dnia odholowany przez statek „WAWEL” do Krakowa. Przebudowany, opancerzony i uzbrojony w dwa działa lądowe kalibru 37 mm, wcielony został do K.u.k. Weichselflottille. Używany do holowania galarów z zaopatrzeniem dla wojska na linii Łęg – Nadbrzezie.

     W listopadzie 1918 roku przejęty w Krakowie początkowo przez Ministerstwo Komunikacji, a potem Robót Publicznych. W 1919 roku zmienił nazwę na „PŁOCK”, klasyfikowany jako holownik. Pływał w Polskiej Żegludze Państwowej w Warszawie. W 1921 roku przekazany Towarzystwu Żegluga Polska S.A. w Krakowie. W 1923 roku przeszedł remont kotła i maszyn. Klasyfikowany jako statek pasażersko-holowniczy. W 1924 roku został w Stoczni Zieleniewskiego w Krakowie przebudowany na statek pasażerski. Do ruchu wszedł rok później pod nazwą „ŚWIATOWID”. A o to, co pisał o tym fakcie „Dziennik Polski”:
W dniu 8 maja 1925 roku arcybiskup ks. Adam Sapieha poświecił statek pasażersko handlowy Żeglugi Polskiej „Światowid”. Rodzicami chrzestnymi byli prezydent RP Stanisław Wojciechowski i pisarka Maria Dąbrowska. Statek będzie kursował Kraków – Korczyn rejsy pasażerskie i Oświęcim – Sandomierz rejsy holownicze. Statek rozwija prędkość 18 km/godz. i posiada dwa pomieszczenia pasażerskie mogące pomieścić 60 ludzi w klasie pierwszej i 100 osób w klasie drugiej.
     Moc jego moc maszyny oceniano na 45 KM. W 1935/36 przeszedł gruntowny remont. Niestety nie są znane jego losy w czasie okupacji hitlerowskiej – wiadomo tylko, że pływał w Weichselländische Schiffahrt A.G., Krakau.

     Po roku 1945 ponownie w Towarzystwie Żegluga Polska S.A., Kraków. Przebudowany na motorowiec. Od 1948 roku w Państwowej Żegludze na Wiśle w Krakowie. Rok później w Państwowej Żegludze Śródlądowej we Wrocławiu, Oddział w Krakowie. Od 1951 roku w Przedsiębiorstwie Państwowym Żegluga na Wiśle, Ekspozytura w Krakowie. W 1956 roku przejęty przez P.P. Warszawską Żeglugę na Wiśle w Warszawie. Rok później ponownie w Krakowie w P.P. Żegludze Krakowskiej. Jego zdolność przewozową określano na 106 pasażerów. Wycofany pod koniec 1963 roku. Data złomowania nieznana.

© Opracował Waldemar Danielewicz – 05.04.2007/12.07.2026