Archiwum Statków Śródlądowych i Przybrzeżnych

POPRZEDNIE NAZWY: ex DORTMUND, ex VENUS.

TYP STATKU: holownik parowy tylnokołowy.

ROK I MIEJSCE BUDOWY: 1940, stocznia nieznana [Holandia], ukończony: 1942, Stettiner Oderwerke A.G. für Schiff- u. Maschinenbau, Stettin [Niemcy].

STOCZNIOWY NUMER BUDOWY: nieznany.

     WYMIARY:

długość całkowita 37,43 m, długość rejestrowa 36,98 m, szerokość całkowita 8,05 m, wysokość boczna 1,50 m, zanurzenie 1,28 m, nośność 236 t.

     SILNIK GŁÓWNY:

1 maszyna parowa podwójnego rozprężania, 2-cylindrowa, moc 250 KM, rok budowy 1941, producent: Stettiner Oderwerke A.G. für Schiff- u. Maschinenbau, Stettin.

     KOCIOŁ PAROWY:

1 kocioł lokomotywowy, ciśnienie robocze 16 at, rok budowy 1940, producent: Émile Duray Société Anonyme des Ateliers de Construction, Écaussinnes [Belgia].

     INNE DANE:

kadłub stalowy nitowano-spawany o poprzecznym układzie wiązań, pokład stalowy, pędnik: tylne koła łopatkowe, załoga 7 osób.

     ARMATOR:

P.P. Państwowa Żegluga na Wiśle w Warszawie, Ekspozytura Rejonowa w Bydgoszczy.

     PORT MACIERZYSTY:

Bydgoszcz.

     NUMERY REJESTRACYJNE:

4218 [PZW Tczew].

     NUMER PRS:

nieznany.

HISTORIA:

     W 1939 r. rząd Królestwa Belgii zamówił w jednej z holenderskiej stoczni kilka parowych holowników przeznaczonych na rzekę Kongo w Kongu Belgijskim. Holowniki te posiadały kotły parowe opalane drewnem i umieszczone bezpośrednio na pokładzie głównym pod zadaszeniem. Omawiany holownik nosił nazwę „VENUS”. Zdobyty przez Niemców po zajęciu Holandii został wraz z pozostałymi czterema przetransportowany do Stettin [Szczecin], gdzie zamontowano maszyny parowe, tam też zostały także przebudowane. Nazwany „DORTMUND”. W 1942 r. przejęty przez Reichskommisariat Ostland See w okupowanej Rydze. Od 1 sierpnia 1942 r. trafił do Binneschiffahrt Lettland GmbH, Riga. W grudniu 1944 r. znalazł się w Gdańsku [wówczas Danzig]. Po zajęciu Gdańska przez Rosjan wpadł w ich ręce. Przekazany w ramach reparacji wojennych Polsce w maju 1945 r.

     Statek był w fatalnym stanie technicznym, remont wykonała Stocznia Nr 4 w Gdańsku [dawna Wojan Werft]. Nazwany „PŁOCK”, armatorem została Żegluga Państwowa – Polskie Drogi Wodne w Gdańsku, Ekspozytura w Tczewie. Kapitanem był Kazimierz Mierzejewski. Od 1948 r. w Państwowej Żegludze na Wiśle, Oddział w Gdańsku. I tak:
 – 5 kwietnia 1948 r. „PŁOCK” płynąc z Brdyujścia do Gdańska, mając na holu 2 barki towarowe i jedną krypę, wypływając z śluzy Łożyska [dz. Przegalina] został zepchnięty na skutek silnego wiatru i uszkodził belkę uszczelniającą na jednym z wrót;
 – 7 sierpnia 1948 r. o godz. 12:40 „PŁOCK” mając na holu barkę desantową z demobilu zwolnił bieg i barka uderzyła w dalbę łamiąc ją; wypadek miał miejsce w Stoczni Rzecznej w Pleniewie;
 – 10 lipca 1949 r. „PŁOCK” wypływając ze śluzy w Łożyskach, mając na holu pięć barek bez napędu, jedną z barek „HELENA” uderzył w dalbę i pomost uszkadzając go.

     W 1949 r. przejęty przez Państwową Żeglugę Śródlądową we Wrocławiu, Oddział w Warszawie, Ekspozytura Rejonowa w Bydgoszczy. Wycofany w 1950 r. Po przejęciu przez P.P. Żegluga na Wiśle w Warszawie, Ekspozytura Rejonowa w Bydgoszczy, co nastąpiło pod koniec 1951 r., zapadła decyzja o przebudowie statku na przystań. Co też zrealizowano. Od czerwca 1954 r. w P.P. Bydgoska Żegluga na Wiśle w Bydgoszczy, a od 1963 r. w P.P. Żegluga Bydgoska w Bydgoszczy. Stacjonował między innymi w Grudziądzu. Potem stał w Bazie Remontowej Bydgoskiej Żeglugi na Wiśle w Bydgoszczy jako hulk. Wycofany w 1969 r. i rok później złomowany.

© Opracował Waldemar Danielewicz – 12.07.2026