Archiwum Statków Śródlądowych i Przybrzeżnych

POPRZEDNIE NAZWY: ex SCHNEPFE, ex BEKAS.

TYP STATKU: holownik motorowy śrubowy.

ROK I MIEJSCE BUDOWY: 1930, Państwowe Zakłady Inżynierii w Warszawie, Stocznia w Modlinie.

STOCZNIOWY NUMER BUDOWY: 2, 3 lub 4.

     WYMIARY:

długość całkowita 18,90 m, długość między pionami 17,96 m, szerokość kadłuba 3,74 m, wysokość boczna 1,30 m, wysokość nierozbieralna 2,30 m, zanurzenie min. 0,66 m, zanurzenie maks. 1,08 m, nośność 21 t.

     SILNIK GŁÓWNY:

1 silnik wysokoprężny typu SFMS 117, 6-cylindrowy, moc 60 KM/44,1 kW, średnica cylindra ~170 mm, skok tłoka ~240 mm, liczba obrotów silnika 1000/min., rok produkcji 1929, producent: Humboldt-Deutz A.G., Köln [Niemcy];

     1951 ↓

1 silnik wysokoprężny typu 64TL-1, 2-suwowy, 6-cylindrowy, moc 100 KM/73,6 kW, średnica cylindra 108 mm, skok tłoka 125 mm, liczba obrotów silnika/pędnika 1500/500 na minutę, rok produkcji 1940, producent: Gray Marine Motor Company, Detroit [USA];

     1960 ↓

1 silnik wysokoprężny typu Wola DM-150, 6-cylindrowy, moc 150 KM/110 kW, średnica cylindra 150 mm, skok tłoka 180 mm, liczba obrotów silnika/pędnika 1500/750 na minutę, rok produkcji 1959, numer fabryczny 3076, producent: Zakłady Mechaniczne im. M. Nowotki w Warszawie;

     1964 ↓

1 silnik wysokoprężny typu Wola DM-150, 6-cylindrowy, moc 150 KM/110 kW, średnica cylindra 150 mm, skok tłoka 180 mm, liczba obrotów silnika/pędnika 1500/750 na minutę, rok produkcji 1959, numer fabryczny 5734, producent: Zakłady Mechaniczne im. M. Nowotki w Warszawie;

     2001 ↓

1 silnik wysokoprężny typu TD122F, 6-cylindrowy, moc 165 KM/122 kW, średnica cylindra 130 mm, skok tłoka 150 mm, liczba obrotów silnika 1900/min., numer fabryczny *100*133849, producent: Volvo Penta A/B, Vara [Szwecja].

     INNE DANE:

kadłub stalowy nitowany o poprzecznym układzie wiązań, pokład stalowy, pędnik: 1 śruba, prędkość 17 km/h, załoga 2-4 osoby.

     ARMATOR:

Przedsiębiorstwo Usług Wodnych Marcin Jurkowski, Legionowo.

     PORT MACIERZYSTY:

Warszawa.

     NUMERY REJESTRACYJNE:

5033 [PZW Tczew], 635 [RDW Tczew], 159 [RDW Gorzów Wielkopolski], Sz-I-8 [IŻŚr Szczecin], Bg-I-188 [IŻŚr Bydgoszcz], WA-01-0119 [UŻŚr Warszawa], WA-EU/087 [ŚZŻ UE].

     NUMER ENI:

25400087.

     NUMER PRS:

23293 → 230293.

HISTORIA:

     Zbudowany jako jednostka holowniczo-inspekcyjna na zamówienie Dyrekcji Dróg Wodnych w Toruniu z przeznaczeniem na Dolną Wisłę. Jednostki bliźniacze „NUR” i „RARÓG” (numery budowy 2, 3 i 4, ale nie wiadomo konkretnie, jak przydzielone). Holowniki te mogły bez potrzeby slipowania dokonywać wymiany śruby napędowej na jazdę szybką lub na holowniczą. Odbywało to się przez odkręcenie wodoszczelnej klapy na półtunelu.

     Po odbiorach „BEKAS” trafił do Państwowego Zarządu Wodnego w Tczewie, gdzie stacjonował do wybuchu wojny we wrześniu 1939 r. Przejęty przez okupanta niemieckiego zmienił nazwę na „SCHNEPFE”, co jest dosłownym odpowiednikiem polskiego „Bekas”. Nadal pływał w Waserstrasseamt Dirschau [niem. nazwa Tczewa]. W marcu 1945 roku odnaleziony w porcie gdańskim i celowo zatopiony przez ekipy administracji wodnej, aby nie dostał się w ręce sowieckie. Po podpisaniu umowy radziecko-polskiej o podziale taboru i wraków podniesiony i odholowany na remont do Tczewa. Po odbudowie wrócił do nazwy „BEKAS”.

     Od 1946 roku w P.Z.W. w Tczewie, a po jego likwidacji w 1951 roku trafił do Rejonu Dróg Wodnych w Tczewie. Podczas remontu otrzymał silnik Gray Marine. W kwietniu 1954 roku zarządzeniem nr TM-I-083/1/54 Zarządu Okręgowego Dróg Wodnych w Poznaniu przekazany do R.D.W. Gorzów Wielkopolski. W 1960 roku przeszedł przebudowę, co zmieniło jego sylwetkę. Wstawiono nowy silnik Wola DM-150. Od 1963 roku w Okręgowym Zarządzie Wodnym w Gorzowie Wlkp. W 1973 roku trafił do Przedsiębiorstwa Budownictwa Wodnego w Poznaniu, stacjonował w Gorzowie Wlkp. W dniu 4 listopada 1998 r. przejęty przez Poz-Bruk sp. z o.o. w Sobocie koło Poznania, ale nie użytkowany. Następnie zakupiony przez Marcina Jurkowskiego z Legionowa przeszedł wymianę silnika oraz przebudowę. Nadal w eksploatacji w Przedsiębiorstwie Usług Wodnych Marcin Jurkowski, port macierzysty Warszawa.

© Opracował Waldemar Danielewicz – 04.07.2026