Archiwum Statków Śródlądowych i Przybrzeżnych

Autor: Waldemar Danielewicz




719. ŻEROMSKI

POPRZEDNIE NAZWY: ex DIRSCHAU, ex REDUTA ORDONA, ex ORDON, ex STANISLAW, ex ЗАПОРОЖЕЦЪ [ZAPOROŻEC].

TYP STATKU: statek pasażersko-towarowy.

ROK I MIEJSCE BUDOWY: 1881, Maschinenfabrik, Stahl, Eisen u. Broncegiesserei u. Schiffswerft F. Schichau, Elbing [Niemcy].

STOCZNIOWY NUMER BUDOWY: 197.

     WYMIARY:

1900:
długość całkowita 39,82 m, szerokość kadłuba 4,41 m, szerokość całkowita z tamborami 9,12 m, zanurzenie min. 0,46 m, zanurzenie maks. 0,61 m;

1923:
długość całkowita 39,90 m, szerokość kadłuba 4,30 m, szerokość całkowita z tamborami 8,30 m, zanurzenie maks. 0,65 m;

1935:
długość całkowita 47,10 m, szerokość kadłuba 4,30 m, szerokość całkowita z tamborami 7,50 m, zanurzenie min. 0,52 m, zanurzenie maks. 0,80 m, nośnośc 47 t;

1953:
długość całkowita 49,00 m, długość na linii wodnej 47,20 m, szerokość kadłuba 4,35 m, szerokość całkowita z tamborami 8,00 m, zanurzenie min. 0,65 m, zanurzenie maks. 0,90 m, nośnośc 36 t.

     SILNIK GŁÓWNY:

1 maszyna parowa podwójnego rozprężania, 2-cylindrowa, moc 120 KM, rok budowy 1881, producent: Maschinenfabrik, Stahl, Eisen u. Broncegiesserei u. Schiffswerft F. Schichau, Elbing;

     ↓

1 maszyna parowa ukośna podwójnego rozprężania, 2-cylindrowa, moc 140 KM, producent nieznany.

     KOCIOŁ PAROWY:

1 kocioł szkocki płomieniówkowy, ciśnienie robocze 8 at, producent: Maschinenfabrik, Stahl, Eisen u. Broncegiesserei u. Schiffswerft F. Schichau, Elbing.

     INNE DANE:

materiał: dno: stal, burty: stal, pokład: drewno, kadłub nitowany o poprzecznym układzie wiązań, pędniki: dwa boczne koła łopatkowe Morgana, załoga 8 osób, 105 pasażerów.

     ARMATOR:

P.P. Żegluga na Odrze, Wrocław.

     PORT MACIERZYSTY:

Wrocław.

     NUMERY REJESTRACYJNE:

256 [Rejestr MPS], 131 [Rejestr MPS], 725 [Sąd Powiatowy, Toruń], 3553 [PZW Warszawa], 183 [RDW Warszawa].


HISTORIA:

     Zbudowany w elbląskiej stoczni F. Schichau’a dla Dnieprowskogo Parochodstwa Obszczestwa w Kijowie. Pływał na Dnieprze pod nazwą „ЗАПОРОЖЕЦЪ”. W 1885 roku w składzie Obszczestwa Parochodstwa po Dniepru w Kijowie, a od 1892 roku na linii Kijów – Czernichów w Obszczestwie Parochodstwa po Dniepru i jewo Pritokam. Statek zabierał 20 osób w I kl., 35 osób w II kl. i czterysta osób w III kl. W 1912 roku jednostkę nabył Szawes z Kijowa. W sierpniu 1915 roku „ZAPOROŻEC” został zarekwirowany przez Warszawski Oddział Rosyjskiego Ministerstwa Komunikacji i skierowany poprzez Bug do Warszawy. Na skutek ofensywy wojsk niemieckich jednostka została zatopiona lub porzucona przez własną załogę w miejscowości Brok nad Bugiem. Zajęty przez Niemców, został skierowany na remont do Danzig [Gdańsk] do stoczni Wojana. W 1919 r. oferowany na sprzedaż przez firmę A. u. W. Wojan Schiffswerft u. Reederei.

     W 1920 roku zakupiony przez Stanisława Leszczyńskiego z Gdańska i nazwany „STANISLAW” i odsprzedany Polsce. Od 1921 roku pod nazwą „ORDON” trafia do Polskiej Żeglugi Państwowej w Warszawie. W grudniu 1922 zostaje przejęty od Polskiej Żeglugi Państwowej w Warszawie przez Towarzystwo Zjednoczonej Żeglugi Polskiej w Warszawie. Od lutego 1924 roku w Zjednoczonym Warszawskim Towarzystwie Transportu i Żeglugi Polskiej S.A., Warszawa już pod nazwą „REDUTA ORDONA”. W tym okresie został przedłużony i przebudowany. Pływał jako statek towarowo-pasażerski do Torunia lub Grudziądza. W 1929 roku przejęty przez Bank Gospodarstwa Krajowego w Warszawie, następnie w Polskiej Żegludze Rzecznej „Vistula” Sp. z o.o. w Warszawie. Około 1937 roku odkupiony przez jednego z udziałowców „Vistuli”, Juliusza Dunin Holeckiego z Warszawy. Skład załogi z 1937 r.:
 – kapitan Stanisław Ryczkowski,
 – kontroler Tadeusz Kryński,
 – sternik Władysław Kijek,
 – marynarze: Bolesław Chojnowski, Jan Szulecki i Szczepan Toczyński,
 – maszynista Józef Bieniek,
 – pomocnik maszynisty Tadeusz Trzciński,
 – palacze: Czesław Kuźniecki, Wilhelm Trajchel i Hilary Przepierzyński,
 – dzierżawca bufetu Lucyna Ebel.

     W październiku 1939 roku przejęty przez likwidatora komisarycznego III Rzeszy Hansa Kiessewatera, a na początku 1940 r. przekazany firmie Żegluga Juliusz Dunin-Holecki GmbH, Warszawa/Julius Dunin-Holecki Weichsel Reederei GmbH, Warschau, gdzie pływał pod nazwą „DIRSCHAU”. Zatopiony podczas Powstania Warszawskiego w sierpniu 1944 roku. Wydobyty w 1946 roku i odholowany na remont do Stoczni w Płocku. W międzyczasie statek przeszedł pod przymusowy zarząd państwowy. W czerwcu 1948 roku wszedł do ruchu pod nazwą „ŻEROMSKI” w Państwowej Żegludze na Wiśle w Warszawie. Rok później w Państwowej Żegludze Śródlądowej we Wrocławiu, Oddział w Warszawie. W 1952 roku przebudowany, między innymi wymieniono okna na bulaje, wtedy też pływał w barwach Żegluga na Wiśle Przedsiębiorstwo Państwowe, Ekspozytura Rejonowa w Warszawie. W maju 1954 roku przekazany do P.P. Żegluga na Odrze we Wrocławiu, gdzie pływał do 1959 roku. Złomowany w 1963 roku.

© Opracował Waldemar Danielewicz – 15.12.2007/22.06.2023/27.06.2023



DIRSCHAU; foto: archiwum Franciszka Manikowskiego

ŻEROMSKI przy Wybrzeżu Gdyńskim w Warszawie, 1947 r.; foto: archiwum Waldemara Danielewicza

ŻEROMSKI na Wiśle, 1948 r.; foto: archiwum Waldemara Danielewicza

ŻEROMSKI w Warszawie, 1950 r.; foto: archiwum Waldemara Danielewicza

ŻEROMSKI we Włocławku, pierwszy z prawej, 1951 r.; foto: archiwum Waldemara Danielewicza

ŻEROMSKI na Odrze; foto: Mieczysław Wróblewski

ŻEROMSKI na Odrze; foto: Mieczysław Wróblewski

ŻEROMSKI na Odrze; foto: Mieczysław Wróblewski

ŻEROMSKI na Odrze; foto: Mieczysław Wróblewski