Archiwum Statków Śródlądowych i Przybrzeżnych

Autor: Waldemar Danielewicz




713. TUMAK

TYP STATKU: holownik ratowniczy typu 501.

ROK I MIEJSCE BUDOWY: 1957, V.E.B. Schiffswerft Edgar André, Magdeburg-Rothensee [NRD].

STOCZNIOWY NUMER BUDOWY: 628/39.

     WYMIARY:

długość całkowita 29,03 m, długość rejestrowa 26,54 m, szerokość całkowita 6,52 m, zanurzenie 2,73 m, pojemność brutto 137 RT, pojemność netto 5 RT.

     SILNIK GŁÓWNY:

1 silnik wysokoprężny typu R6DV-148, 6-cylindrowy, moc 400 KM/294 kW, średnica cylindra 320 mm, skok tłoka 480 mm, liczba obrotów silnika/pędnika 360/360 na minutę, rok produkcji 1957, numer fabryczny 23132, producent: V.E.B. Schwermaschinenbau „Karl Liebknecht”, Magdeburg [NRD].

     INNE DANE:

kadłub stalowy spawany o poprzecznym układzie wiązań, pokład stalowy, pędnik: 1 śruba, prędkość 10 węzłów, załoga 7 osób, uciąg na palu 3,5 t.

     ARMATOR:

Polskie Ratownictwo Okrętowe, Gdynia.

     PORT MACIERZYSTY:

Gdynia.

     NUMER IMO:

5370589.

     SYGNAŁ WYWOŁAWCZY:

SPLM.

     NUMER PRS:

21024 → 210024.


HISTORIA:

     Holownik zbudowany w stoczni VEB Schiffswerft Edgar André w Magdeburgu w 1957 r. Był to holownik serii Seinerschlepper 501. Ministerstwo Żeglugi zamówiło 13 jednostek tej serii. Budowane w latach 1958-1964. Przydzielony Polskiemu Ratownictwu Okrętowemu w Gdyni, nazwany „TUMAK”. Początkowo wykorzystywany do osłony ratowniczej polskiej floty rybackiej na Morzu Północnym, a od początku lat sześć dziesiątych XX w. zatrudniony był w pogotowiu ratowniczym, bazował w Gdyni lub na Helu. W czasie służby pod polską banderą brał udział w następujących akcjach ratowniczych:
1957:
11/19.12 – holowanie z Dieppe do Świnoujścia lugrotrawlera „DERKACZ”;
1958:
7/17.09 – holowanie z M. Północnego do Gdyni lugrotrawlerów „CZAJKA” i „KANIA”,
26.11/11.12 – ściąganie z mielizny u wybrzeży Szwecji wraz z siostrzanym holownikiem „ROSOMAK” statku m/s „PROSNA”,
23.12 – ściąganie z mielizny wraz z holownikiem „ROSOMAK” koło Władysławowa statku m/s „POPI”;
1959:
12/14.08 – ściąganie z mielizny koło Darłowa szalandy „S-6”;
1960:
1.03 – holowanie z morza do portu w Gdyni uszkodzonego statku m/s „ALTONA”,
20/22.03 – holowanie z Gdyni do Kilonii niemieckiego statku m/s „ALTONA”,
21.07/5.08 – ściąganie z mielizny w pobliżu Jastrzębiej Góry kutra „WŁA-98”,
13/14.11 – ściąganie z mielizny w pobliżu Gdyni statku s/s „WIECZOREK”,
25/28.12 – ściąganie z mielizny u wybrzeży Danii wraz z holownikiem „ROSOMAK” statku s/s „POZNAŃ”;
1961:
25/26.01 – ściąganie z mielizny na redzie Gdańska wraz z holownikiem „KORAL” statku bandery NRF „SUZANNE FRITZEN”;
1962:
10/15.01 – ściąganie z mielizny w pobliżu Łeby wraz z innymi jednostkami PRO kutrów rybackich „ŁEB-32” i „ŁEB-33”,
27/28.03 – ściąganie z mielizny w pobliżu Gdyni kutra „GDY-248”;
1963:
21/27.01 – ściąganie z mielizny w pobliżu Władysławowa kutra „WŁA-71”,
21/23.04 – ściąganie z mielizny koło Helu trawlera „WKRA”;
1964:
18.02 – ratowanie i holowanie do portu kutra bandery szwedzkiej „VV 84 STELLA”,
10.05/10.06 – holowanie z Gdyni do Famagusty szalandy „S-20”,
9.10 – ściąganie z mielizny koło Helu kutra „HEL-88”;
1965:
9/17.01 – ściąganie z mielizny koło Piasków wraz z innymi jednostkami PRO kutra „HEL-99”,
27.02/12.03 – ściąganie z mielizny koło Kołobrzegu wraz z innymi jednostkami PRO kutra „KOŁ-61”,
28.03 – podnoszenie kuter „WŁA-53”,
6.05 – ściąganie z mielizny koło Helu kutra „WSG-1”,
1/2.09 – ściąganie z mielizny w pobliżu ujścia Wisły statku bandery brytyjskiej s/s „CORNMAIN”,
19.11 – ratowanie w porcie statku m/s „PAWEŁ FINDER”,
22.10/6.11 – ratowanie na wysokości Polic statku bandery norweskiej m/s „SAGAHORN” tonącego po kolizji z innym statkiem;
1967:
19/20.01 – ściąganie z mielizny w pobliżu latarni Hel zbiornikowca m/t „REGLE” bandery polskiej,
31.01 – ściąganie z mielizny w rejonie Władysławowa statku bandery NRF m/s „SANTA HELENA”;
1968:
16/18.09 – asekurowanie mającego przeciek statku s/s „SOŁDEK”;
1969:
13.06 – ściąganie z mielizny koło ujścia Wisły kutra „UST-5”,
09.12 – ściąganie z mielizny koło Wladysławowa kutra „WŁA-114”;
1970:
3/12.09 – ratowanie wraz z innymi jednostkami PRO tonącego statku m/s „EROS” bandery NRF;
1971:
9.07 – ściąganie z mielizny w pobliżu Sztokholmu statku pasażerskiego m/s „MAZOWSZE”;
1973:
20/25.07 – holowanie z Leningradu do Świnoujścia wodolotu „METEOR I”,
13/24.10 – ściąganie z mielizny statku „SINE BOYE”;
1974:
1/12.02 – ściąganie z mielizny w Wielkim Bełcie wraz z innymi jednostkami PRO statku m/s „ZIEMIA KRAKOWSKA”;
1976:
17.01 – ściąganie z mielizny koło Darłowa kutra „DAR-155”,
1977:
17/18.02 – ściąganie z mielizny statku m/s „GOPLANA”,
7/12.07 – holowanie z Gdyni do Kopervik w Norwegii kadłuba trawlera B-360;
1978:
3/7.03 – holowanie z Gdańska do Rotterdamu barki olejowej „SAANE”,
10/16.04 – holowanie z Gdańska do Rotterdamu barki olejowej „EMME”;
1979:
4.01 – ściąganie z mielizny koło Karwi wraz z innymi jednostkami PRO i MW chemikaliowca bandery holenderskiej m/s „ANNA BROERE”,
31.01/2.02 – ściąganie z mielizny koło Świbna kutra „ZAG-4”,
6/12.06 – holowanie wraz z innymi jednostkami PRO z Wielkiego Bełtu do Kilonii statku bandery greckiej m/s „CAPTAIN PAPPIS” z przeciekami w dnie;
1980:
10/15.06 – holowanie z Gdańska do Rotterdamu barki typu „Europa”,
20/25.07 – holowanie z Gdańska do Rotterdamu barki „EWT 2065”,
19/24.09 – holowanie z Gdańska do Rotterdamu barki „EWT 2067”,
18.10/02.11 – holowanie z Gdańska do Rotterdamu barki „EWT 2068”;
1981:
11-15.07.1981 – holowanie z Gdańska do Amsterdamu barki „MARIANNA”;
1983:
28.03 – gaszenie na Bałtyku pożaru kutra „GDY-67”,
23/24.09 – gaszenie podczas sztormu wraz z innymi jednostkami PRO pożaru na statku bandery fińskiej m/s „ALPILLA”;
1989:
30.03/3.04 – holowanie z Gdańska do Skagen statku „OREKHOVO”,
8/12.04 – holowanie z Gdańska do Skagen statku „ZAVADOVSKIJ”,
21/30.04 – holowanie z Gdańska do Rotterdamu barki „B-8”,
16.10/6.11 – holowanie z Gdanska do Queenborough dźwigu pływającego „DP V”;
1990:
5/8.04 – holowanie z Gdyni do Rostoku pontonu „PN-PMBH-4”,
28.04/17.05 – ściąganie z mielizny koło Lubiatowa wraz z innymi jednostkami PRO statku bandery cypryjskiej m/s „ELIZABETH K”,
18/20.10 – holowanie z Wolgast do Gdańska kadłuba okrętu rakietowego „ORKAN”,
15/17.11 – holowanie z Wolgast do Gdańska kadłuba okrętu rakietowego „PIORUN”,
14/16.12 – holowanie z Wolgast do Gdańska kadłuba okrętu rakietowego „GROM”,
19.12 – w trakcie udzielania pomocy zgniótł i zatopił łódź rybacką „SOP-22”;
1992:
18.04 – ściąganie z mielizny koło latarni Gąski kutra „KOŁ-24”.

     Wycofany ze służby w 1992 r. i sprzedany na złom firmie „Dora” z Gdyni.

© Opracował Waldemar Danielewicz – 03.06.2025/27.06.2026



TUMAK, 1971 r.; foto: archiwum PRO

TUMAK; foto: Waldemar Danielewicz

TUMAK i BOŻENA w Gdyni; foto: Waldemar Danielewicz

TUMAK i BOŻENA w Gdyni; foto: Waldemar Danielewicz

TUMAK; foto: Facta Nautica

TUMAK; rys. Stefan Kolicki, „Pod polską banderą”, Wydawnictwo Morskie