Archiwum Statków Śródlądowych i Przybrzeżnych

TYP STATKU: holownik parowy bocznokołowy.

ROK I MIEJSCE BUDOWY: 1910, C.K. Uprzywilejowana Fabryka Maszyn L. Zieleniewski Tow. Akc., Kraków [Austro-Węgry].

STOCZNIOWY NUMER BUDOWY: nieznany.

     WYMIARY:

długość całkowita 39,50 m, długość kadłuba 38,20 m, szerokość kadłuba 4,60 m, szerokość kadłuba z tamborami 9,00 m, wysokość boczna 2,30 m, zanurzenie 0,65 m.

     SILNIK GŁÓWNY:

1 maszyna parowa podwójnego rozprężania, 2-cylindrowa, moc 100 KM przy 55 obr/.min., średnice cylindrów 300/550 mm, skok tłoka 650 mm, rok budowy 1910, producent: C.K. Uprzywilejowana Fabryka Maszyn L. Zieleniewski Tow. Akc., Kraków.

     KOCIOŁ PAROWY:

1 kocioł płomieniówkowy, ciśnienie robocze 8 at, powierzchnia ogrzewalna 49 m², rok budowy 1909, numer fabryczny 38, producent: C.K. Uprzywilejowana Fabryka Maszyn L. Zieleniewski Tow. Akc., Kraków;

     ↓

1 kocioł płomieniówkowy, ciśnienie robocze 11 at, powierzchnia ogrzewalna 40 m², rok budowy 1956, numer fabryczny 2894, producent: G. Meier-Jaeger Kesselsmedie og Maskinfabrik, Aarhus [Dania].

     INNE DANE:

materiał: dno: stal, burty: stal, pokład: drewno, pędniki: dwa boczne koła łopatkowe Morgana, prędkość 10 km/h, załoga 6 osób.

     ARMATOR:

Rejon Dróg Wodnych w Sandomierzu.

     PORT MACIERZYSTY:

Sandomierz.

     NUMERY REJESTRACYJNE:

Kr-I-22 [IŻŚr Kraków].

     NUMER PRS:

23164 → 230164.

HISTORIA:

     W latach 1908-1910 cesarsko-królewskie galicyjskie namiestnictwo we Lwowie [K.u.K. galizischen Statthalterei Lemberg] zamówiło w Cesarsko-Królewskiej Uprzywilejowanej Fabryce Maszyn L. Zieleniewski Towarzystwo Akcyjne w Krakowie cztery holowniki przeznaczone na wąskie i płytkie rzeki, jak Dunajec czy San, które miały być regulowane. Holowniki posiadały jednakowy kształt stewy dziobowej i rufowej zaopatrzonych w stery, co pozwalało na poruszanie się na wąskich akwenach bez potrzeby zawracania. Jednym z nich był holownik „WANDA”, posiadał on maszynę parową produkcji L. Zieleniewskiego w Krakowie o mocy 108 KM. Statek ten, jak i pozostałe trzy, budowany był pod nadzorem niemieckiej instytucji klasyfikacyjnej Germanischer Lloyd. Po wybudowaniu jego długość wynosiła 38,00 m. Do służby wszedł jesienią 1910 r.

     W październiku 1912 r. wobec narastającego napięcia politycznego na Bałkanach został zmobilizowany i podporządkowany K.u.K. 1 Korps Krakau i skierowany w rejon Nadbrzezia, gdzie znajdowała się granica Austro-Węgier z Rosją. Uzbrojony był w dwa ckm. W 1913 roku zwrócony służbom cywilnym. Kolejny konflikt bałkański spowodował zmobilizowanie „WANDY” w roli transportowca. W listopadzie 1918 r. przejęty w Nadbrzeziu od władz austriackich przez polskie Ministerstwo Komunikacji. Rok później przekazany do Zarządu Rzeki Wisły w Sandomierzu. Pod koniec lat dwudziestych XX w. w Zarządzie Dróg Wodnych w Sandomierzu. W 1928 r. w Puławach przebudowany, między innymi zmieniono kształt rufy. Od 1933 r. w Państwowym Zarządzie Wodnym w Tarnowie, stacjonował w Szczucinie. W okresie okupacji niemieckiej w Wasserbauamt Tarnów. Koniec wojny zastał statek w Krakowie, gdzie został przejęty przez tamtejszy Państwowy Zarząd Wodny, aby w 1951 r. trafić do Rejonu Dróg Wodnych w Sandomierzu, gdzie pływał do 1963 r. Data złomowania nie znana.

© Opracował Waldemar Danielewicz – 02.11.2023/22.06.2026