Archiwum Statków Śródlądowych i Przybrzeżnych

POPRZEDNIE NAZWY: ex ИBAHOГOPOД [IWANOGOROD], ex TYNIEC.

TYP STATKU: holownik parowy bocznokołowy.

ROK I MIEJSCE BUDOWY: 1910, C.K. Uprzywilejowana Fabryka Maszyn L. Zieleniewski Tow. Akc., Kraków [Austro-Węgry].

STOCZNIOWY NUMER BUDOWY: nieznany.

     WYMIARY:

długość całkowita 40,00 m, szerokość kadłuba 4,60 m, szerokość kadłuba z tamborami 9,00 m, wysokość boczna 2,15 m, zanurzenie 0,65 m.

     SILNIK GŁÓWNY:

1 maszyna parowa podwójnego rozprężania, 2-cylindrowa, moc 100 KM przy 55 obr/.min., średnice cylindrów 300/550 mm, skok tłoka 650 mm, rok budowy 1910, producent: C.K. Uprzywilejowana Fabryka Maszyn L. Zieleniewski Tow. Akc., Kraków;

     ↓

1 maszyna parowa podwójnego rozprężania, 2-cylindrowa, moc 110 KM przy 50 obr/.min., rok budowy 1910, numer fabryczny 466, producent: Danziger Werft & Eisenbahnwerkstätten A.G., Danzig [W.M.Gdańsk].

     KOCIOŁ PAROWY:

1 kocioł płomieniówkowy, ciśnienie robocze 8 at, powierzchnia ogrzewalna 49 m², rok budowy 1909, producent: C.K. Uprzywilejowana Fabryka Maszyn L. Zieleniewski Tow. Akc., Kraków;

     ↓

1 kocioł płomieniówkowy, ciśnienie robocze 12 at, rok budowy 1950, numer fabryczny 1252, producent: Zakład Urządzeń Kotłowych w Sosnowcu.

     INNE DANE:

materiał: dno: stal, burty: stal, pokład: drewno, pędniki: dwa boczne koła łopatkowe Morgana, prędkość 10 km/h, załoga 6 osób.

     ARMATOR:

Okręgowy Zarząd Wodny w Sandomierzu.

     PORT MACIERZYSTY:

Sandomierz.

     NUMERY REJESTRACYJNE:

Kr-I-... [IŻŚr Kraków].

     NUMER PRS:

nieznany.

HISTORIA:

     W latach 1908-1910 cesarsko-królewskie galicyjskie namiestnictwo we Lwowie [K.u.K. galizischen Statthalterei Lemberg] zamówiło w Cesarsko-Królewskiej Uprzywilejowanej Fabryce Maszyn L. Zieleniewski Towarzystwo Akcyjne w Krakowie cztery holowniki przeznaczone na wąskie i płytkie rzeki, jak Dunajec czy San, które miały być regulowane. Holowniki posiadały jednakowy kształt stewy dziobowej i rufowej zaopatrzonych w stery, co pozwalało na poruszanie się na wąskich akwenach bez potrzeby zawracania. Jednym z nich był „TYNIEC”, posiadał on maszynę parową produkcji L. Zieleniewskiego w Krakowie o mocy 108 KM. Statek ten, jak i pozostałe trzy, budowany był pod nadzorem niemieckiej instytucji klasyfikacyjnej Germanischer Lloyd. Po wybudowaniu jego długość wynosiła 38,00 m. Do służby wszedł jesienią 1910 r.

     W październiku 1912 r. wobec narastającego napięcia politycznego na Bałkanach został zmobilizowany i podporządkowany K.u.K. 1 Korps Krakau i skierowany w rejon Nadbrzezia, gdzie znajdowała się granica Austro-Węgier z Rosją. Uzbrojony był w dwa ckm. W 1913 roku zwrócony służbom cywilnym. Kolejny konflikt bałkański spowodował zmobilizowanie „TYŃCA” w roli transportowca. Podczas ofensywy wojsk rosyjskich we wrześniu 1914 r. statek w Sandomierzu dostał się w ręce Rosjan. Przemianowany na „ИBAHOГOPOД” [IWANOGOROD], podczas ofensywy wojsk austriackich w sierpniu 1915 r. Rosjanie w dniach 3/4 sierpnia zatopili go koło twierdzy w Dęblinie. Wydobyty przez firmę Gückes u. Habermann z Gdańska został odholowany na remont do Puław, po remoncie powrócił do nazwy „TYNIEC”.

     W listopadzie 1918 r. przejęty od władz austriackich przez polskie Ministerstwo Komunikacji w porcie w Nadbrzeziu. Rok później przekazany do Zarządu Rzeki Wisły w Krakowie. W 1920 r. wcielony do Rezerwowej Flotylli Wiślanej, po zwolnieniu powrócił do służby cywilnej. Pod koniec lat dwudziestych XX w. przekazany do Zarządu Dróg Wodnych w Sandomierzu. W 1933 r. w Bazie ZDW w Sandomierzu przebudowany, między innymi zmieniono kształt rufy oraz zamontowano nową maszynę parową. Od 1933 r. w Państwowym Zarządzie Wodnym w Samdomierzu.

     Po powstaniu Generalnej Guberni w październiku 1939 r. podporządkowany Wasseramt Sandomierz. Po raz kolejny zatopiony, tym razem przez wycofujące się wojska niemieckie koło Sandomierza. Wydobyty pod koniec 1945 r. został odholowany na remont do Sandomierza. W tamtejszej stoczni odbudowany oraz przebudowany. Do eksploatacji wszedł w 1948 r. w Państwowym Zarządzie Wodnym w Sandomierzu. W 1951 r. przejęty przez nowopowstały Rejon Dróg Wodnych w Sandomierzu. W latach 1951-52 remont kapitalny połączony z wymianą kotła parowego. Od 1963 r. w Okręgowym Zarządzie Wodnym w Sandomierzu, gdzie pływał do 1971 r. i rok później złomowany.

© Opracował Waldemar Danielewicz – 02.11.2023/22.06.2026