Archiwum Statków Śródlądowych i Przybrzeżnych

POPRZEDNIE NAZWY: ex EWA, ex EVA, ex EWA, ex EVA.

TYP STATKU: holownik parowy śrubowy.

ROK I MIEJSCE BUDOWY: 1920, Caesar Wollheim-Werft u. Rhederei, Cosel b. Breslau [Niemcy] [Koźliny koło Wrocławia].

STOCZNIOWY NUMER BUDOWY: nieznany.

     WYMIARY:

1947:
długość całkowita 14,04 m, szerokość całkowita 3,48 m, zanurzenie 0,90 m, nośność: 7 ton.

     SILNIK GŁÓWNY:

1 maszyna parowa stojąca podwójnego rozprężania, 2-cylindrowa, moc 45 KM, rok budowy 1912, producent: Caesar Wollheim-Werft u. Rhederei, Cosel b. Breslau.

     KOCIOŁ PAROWY:

1 kocioł szkocki, rok budowy 1903, producent: nieznany, Danzig [Niemcy].

     INNE DANE:

kadłub stalowy nitowany o poprzecznym układzie wiązań, pokład stalowy, pędnik: 1 śruba, prędkość 10 km/h, załoga 4 osoby.

     ARMATOR:

P.P. Żegluga Bydgoska, Bydgoszcz.

     PORT MACIERZYSTY:

Bydgoszcz.

     NUMERY REJESTRACYJNE:

1059 [BSR Stettin], 2035 [PZW Poznań], 1315 [PZW Bydgoszcz], 345 [BSR Bromberg], 6273 [PZW Bydgoszcz], 311 [RDW Bydgoszcz].

HISTORIA:

     Zbudowany we wrocławskiej stoczni Ceasara Wollheima jako holownik parowy, nazwany „EVA” stanowił własność Hansa Heuera z miejscowości Kaseburg na wyspie Usedom [Karsibór/Uznam]. Statek otrzymał świadectwo pomiarowe nr 3131 wystawione przez Urząd Pomiarowy w Szczecinie. W dniu 22 grudnia 1927 roku statek nabył Jan Raffke z Bydgoszczy za kwotę 7.250 RM. W marcu 1928 roku przechrzczono statek na „EWA”, a armatorem statku zostało Zjednoczenie Żeglugi Śródlądowej Spółdzielnia z odpowiednim udziałem w Bydgoszczy mająca swoją siedzibę przy ul. Jagiellońskiej 71. W styczniu 1932 roku „EWA” została obciążona hipoteką na kwotę 3.000 zł.

     W kwietniu 1934 roku statek nabyli Henryka i Albin Droszkowski z Kruszwicy. Podczas remontu statku na stoczni Lloyda Bydgoskiego w Bydgoszczy Kapuściskach 28 lutego 1935 roku „EWA” została zajęta przez komornika za długi wynoszące 5.000 zł. W dniu 9 kwietnia 1935 roku jedynym właścicielem holownika została Henryka Droszkowska, a parę dni później komornik zwolnił statek z aresztu. Po zajęciu we wrześniu 1939 roku Bydgoszczy statek został zarekwirowany przez der Kommisärische Verwälter der Haupttreuhanstelle Ost für Binnenschiffahrt des Weichselstromgebietes w Gdańsku, a w maju 1940 roku zwrócony H. Droszkowskiej, zmianie uległa tylko nazwa statku na „EVA”. W 1943 roku holownik zostaje przejęty na rzecz Bromberger Schleppschiffahrt A.G., Bromberg.

     Po wyzwoleniu Bydgoszczy w styczniu 1945 roku „EVA” przejęta została przez Komisariat Żeglugi Śródlądowej Oddział w Bydgoszczy zgodnie z ustawą z 7 marca 1945 roku Ministra Komunikacji o ustaleniu przymusowego zarządu państwowego nad taborem rzecznym. Po decyzji Okręgowego Urzędu Likwidacyjnego w Bydgoszczy w marcu 1946 roku statek zwrócono H. Droszkowskiej z Kruszwicy, która zmieniła nazwę statku na „EWA”. Na początku 1948 roku statek przejęła Państwowa Żegluga na Wiśle w Warszawie, Oddział w Bydgoszczy bez prawa do odszkodowania. Rok później „EWA” zostaje przejęta przez nowopowstałą Państwową Żeglugę Śródlądową we Wrocławiu, Oddział w Warszawie, Ekspozytura w Bydgoszczy.

     Kolejna zmiana armatora następuje z dniem 1 października 1951 roku, kiedy to Minister Żeglugi powołał Przedsiębiorstwo Państwowe Żegluga na Wiśle w Warszawie, Ekspozytura Rejonowa w Bydgoszczy. Wtedy też zmieniono nazwę statku na „OSA”. Kolejna zmiana armatora następuje z dniem 1 lipca 1954 roku, kiedy to Minister Żeglugi zarządzeniem Nr 129 z 25 czerwca 1954 roku powołał P.P. Bydgoska Żegluga na Wiśle w Bydgoszczy. W 1955 roku „OSĘ” skierowano na remont do Czarnkowa do Bazy Remontowej Bydgoskiej Żeglugi na Wiśle, gdzie przeszła generalny remont zakończony w 1956 roku. W 1963 roku Bydgoska Żegluga na Wiśle zmienia nazwę na P.P. Żegluga Bydgoska w Bydgoszczy. Trzy lata później holownik zostaje wycofany z eksploatacji i w 1967 roku złomowany.

© Opracował Waldemar Danielewicz – 12.01.2011/08.06.2026