Archiwum Statków Śródlądowych i Przybrzeżnych

POPRZEDNIE NAZWY: ex DASZYŃSKI, ex WARNEŃCZYK, ex PFEIL, ex GONIEC/ГОНЕЦЪ.

TYP STATKU: pasażerski parowy bocznokołowy.

ROK I MIEJSCE BUDOWY: 1904, F. Schichau Schiffswerft, Elbing [Niemcy].

STOCZNIOWY NUMER BUDOWY: 733.

     WYMIARY:

1904:
długość między pionami 38,20 m, szerokość kadłuba 4,60 m, szerokość całkowita z tamborami 8,85 m, zanurzenie 0,69 m;

1923:
długość całkowita 48,00 m , długość między pionami 46,50 m, szerokość kadłuba 4,70 m, szerokość z tamborami 9,30 m, zanurzenie min. 0,65 m, zanurzenie maks. 0,85 m;

1960:
długość kadłuba 51,31 m, szerokość kadłuba 4,60 m, szerokość z tamborami 9,30 m, wysokość boczna 2,02 m, wysokość nierozbieralna 4,90 m, zanurzenie 0,75 m.

     SILNIK GŁÓWNY:

1 maszyna parowa ukośna podwójnego rozprężania systemu Compoud, 2-cylindrowa, moc 90 KM, średnice cylindrów 250/400 mm, skok tłoka 700 mm, liczba obrotów 48/min., rok produkcji 1904, producent: Maschinenfabrik, Stahl, Eisen u. Broncegiesserei u. Schiffswerft F. Schichau, Elbing.

     KOCIOŁ PAROWY:

1 kocioł, rok budowy 1903, producent: Maschinenfabrik, Stahl, Eisen u. Broncegiesserei u. Schiffswerft F. Schichau, Elbing;

     ↓

1 kocioł płomieniówkowy, ciśnienie robocze 10 at, powierzchnia ogrzewalna 37,4 m², rok budowy 1928, numer fabryczny 1875, producent: H. Koetz, Mikołów.

     INNE DANE:

materiał: dno: stal, burty: stal, pokład: drewno, kadłub nitowany o poprzecznym układzie wiązań, pędniki: dwa boczne koła łopatkowe Morgana, 340 pasażerów.

     ARMATOR:

P.P. Żegluga Warszawska, Warszawa.

     PORT MACIERZYSTY:

Warszawa.

     NUMERY REJESTRACYJNE:

4571 [MPS], 417 [PZW Warszawa], 2552 [PZW Warszawa], 182 [RDW Warszawa], Wa-I-28 [IŻŚr Warszawa].

     NUMER PRS:

13023.

HISTORIA:

     Zbudowany jako statek pasażersko-towarowy w stoczni F. Schichau’a w Elbing [dz. Elbląg] na zamówienie Chaima Rogozika z Płocka, nazwany został „GONIEC” [ГОНЕЦЪ]. Jego wymiary z tego okresu przedstawiały się następująco: długość 38,00 m, szerokość kadłuba 4,60 m, szerokość z tamborami 8,85 m, zanurzenie 0,69 m. Statek posiadał kotłownię przed maszynownią, co powodowało, że komin znajdował się przed sterówką. Moc maszyny parowej wynosiła 150 KM. Pływał z Płocka do Nieszawy i zabierał 175 pasażerów i 50 ton ładunku. Nie jest znana dokładna data przedłużenia statku, ale nastąpiło to po roku 1910, ale przed rokiem 1914. W sierpniu 1914 roku prawdopodobnie w dyspozycji armii rosyjskiej, a w sierpniu 1915 roku po zajęciu przez armię niemiecką terenów tzw. Kongresówki wcielony do Weichselschützflottille pod nazwą „PFEIL”. Od 1916 roku w niemieckiej Feldeisbahn Chefs Schiffahrtgruppe Warschau.

     Już 8 listopada 1918 r. podniósł prowizoryczną biało-czerwoną banderę. Na tym statku 11 listopada 1918 roku gen. Hans v. Beseler, generalny gubernator Królestwa Polskiego wraz ze sztabem opuszcza Warszawę i udaje się do Thorn [dz. Toruń]. W 1919 roku statek staje się własnością Polskiej Żeglugi Państwowej zmieniając nazwę na „WARNEŃCZYK”. W sierpniu 1920 roku, wobec zbliżania się wojsk bolszewickiej Rosji do linii Wisły, został wcielony do Flotylli Wiślanej jako statek sztabowy uzbrojony w 4 karabiny maszynowe, wyposażony był również w radiostację [sygnał wywoławczy P1S]. Załoga składała się z 25 oficerów i marynarzy. W dniu 5 czerwca 1921 r. na pokładzie statku cumującego w Toruniu marszałek Józef Piłsudski dokonał dekoracji medalami marynarzy flotylli rzecznej, którzy odznaczyli się męstwem podczas wojny polsko-radzieckiej w 1920 r., a następnie odbył nim rejs do Fordonu, skąd odwiedził Bydgoszcz, a potem kontynuował rejs do Grudziądza.

     W dniu 8 marca 1922 roku zwrócony PŻP, a po jej likwidacji od 4 grudnia 1922 roku w Towarzystwie Zjednoczonej Żeglugi Polskiej S.A. w Warszawie. Od lutego 1924 roku w Zjednoczonym Warszawskim Towarzystwie Transportu i Żeglugi Polskiej S.A. w Warszawie. W tym okresie właściciel otrzymał odszkodowanie za statek. W 1928 roku na statku dokonano wymiany kotła parowego oraz wybudowano werandę na pokładzie rufowym, zmieniono także rozkład wnętrz statku. W 1929 roku „WARNEŃCZYK” stał się własnością Banku Gospodarstwa Krajowego w Warszawie, który był współzałożycielem w 1930 roku Polskiej Żeglugi Rzecznej „Vistula” Sp. z o.o. w Warszawie, w której statek pływał od 1931 roku. W 1938 roku prawnym właścicielem stał się także jeden ze współzałożycieli „Vistuli” Juliusz Dunin-Holecki z Warszawy, ale statek dalej pozostawał w czarterze wspomnianej już „Vistuli”.

     We wrześniu 1939 r. „WARNEŃCZYK” dostał się w ręce niemieckie jako mienie popolskie. W 1940 niemiecki zarządca komisaryczny „Vistuli” Hans Kiesewetter przekazał statek firmie Żegluga Rzeczna „Vistula” GmbH, a po jej likwidacji około 1943 r firmie Weichsel Reederei Juliusz Dunin Holecki GmbH, Warschau. Statek pływał na terenie Generalnej Guberni, głównie na górnej Wiśle, jednak jego okupacyjnej nazwy nie udało się ustalić. Istnieją niepotwierdzone informacje, że miał nazywać się „WISŁOK”, ale brak na to dowodów, na pewno nie nazywał się „WARNEŃCZYK”. Po wyzwoleniu w 1945 roku przejęty przez Komisariat Żeglugi Śródlądowej w Warszawie i objęty przymusowym zarządem państwowym. W 1946 roku jako „WARNEŃCZYK” pływał w firmie Polskie Drogi Wodne – Żegluga Państwowa w Warszawie. W 1947 roku został skierowany do Płocka i tam w stoczni gruntownie przebudowany. Wymieniono poszycie, okna zastąpiono bulajami, na pokładzie dziobowym wybudowano stalową werandę, zmieniono tambory oraz rozplanowanie wnętrz statku. Sterówkę przeniesiono przed komin.

     Do eksploatacji wszedł 6 czerwca 1948 r. pod nazwą „DASZYŃSKI” w Państwowej Żegludze na Wiśle w Warszawie i skierowany na trasę do Torunia a później do Gdańska. W 1947 roku Sąd w Warszawie przywrócił prawa własności J. Dunin-Holeckiemu i nakazał zwrot statku, do czego jednak ostatecznie nie doszło. Od 1949 r. w Państwowej Żegludze Śródlądowej, Oddział w Warszawie. Od 1951 roku w P.P. Żegluga na Wiśle, Ekspozytura Rejonowa w Warszawie pod nazwą „JULIAN MARCHLEWSKI”. W lipcu 1954 roku jednostka stała się własnością P.P. Warszawska Żegluga na Wiśle w Warszawie. Rok później „JULIAN MARCHLEWSKI” został przejęty całkowicie na własność Skarbu Państwa bez prawa do odszkodowania. W tym samym roku statek przedłużono o 3 m zmieniając kształt rufy. Od 1964 roku w P.P. Żegluga Warszawska w Warszawie, głównie na linii gdańskiej. Wycofany w 1973 roku, po obcięciu tamborów odholowany do Czarnkowa, gdzie miał służyć jako biuro Żeglugi Bydgoskiej, ale ostatecznie złomowano go w 1974 r.

© Opracował Waldemar Danielewicz – 01.01.2024/05.06.2026