Archiwum Statków Śródlądowych i Przybrzeżnych

Autor: Waldemar Danielewicz




552. TORUŃ

POPRZEDNIE NAZWY: ex DREWENZ, ex ENTE, ex TORUŃ, ex ENTE.

TYP STATKU: holownik objazdowo-inspekcyjny.

ROK I MIEJSCE BUDOWY: 1888, Aron und Gollnow, Grabow bei Stettin [Niemcy].

STOCZNIOWY NUMER BUDOWY: 259.

     WYMIARY:

długość całkowita 24,95 m, szerokość kadłuba 4,30 m, szerokość całkowita z tambormi 6,14 m, zanurzenie 0,60 m.

     SILNIK GŁÓWNY:

1 maszyna parowa podwójnego rozprężania, 2-cylindrowa, moc 65 KM, producent: Stettiner Maschinenbau-Anstalt & Schiffsbauwerft-A.G., Grabow bei Stettin [Niemcy].

     KOCIOŁ PAROWY:

1 kocioł, ciśnienie robocze 9 at, rok budowy 1892, producent: J. W. Klawitter Werft, Danzig [Niemcy].

     INNE DANE:

kadłub stalowy nitowany o poprzecznym układzie wiązań, pokład drewniany, pędniki: 2 boczne koła łopatkowe, prędkość 14 km/h, załoga 5 osób, 6 urzędników podczas inspekcji.

     ARMATOR:

Państwowy Zarząd Wodny w Toruniu.

     PORT MACIERZYSTY:

Toruń.

     NUMERY REJESTRACYJNE:

nieznane.

     NUMER PRS:

nieznany.


HISTORIA:

     Zbudowany na zamówienie Königlischen Preussische Staat Weichsel Strombauverwaltung Danzig-Krakau w 1888 r., nazwany został „ENTE”. Koszt budowy wyniósł 19.000 marek. Należał do Königlischen Wasserbauamt Marienburg [Malbork] i pływał po Nogacie. W 1893 r. dokonano wymiany kotła parowego, a w 1906 przebazowano „ENTE” do Torunia, wówczas Thorn. W styczniu 1916 r. doznał awarii kół łopatkowych, awarię usunięto w Toruniu. W 1919 r. holownik stacjonujący w Toruniu został przejęty przez Międzysojuszniczą Komisję Rozdzielczą i zgodnie z jej postanowieniami przekazany Polsce.

     Po objęciu Pomorza w styczniu 1920 r. przejęty w Toruniu przez V Wydział Urzędu Pomorskiego, przekazany nowopowstałej tam Dyrekcji Dróg Wodnych i zgodnie z jej decyzją zmienił nazwę na „TORUŃ”. Pływał w Zarządzie Rzeki Wisły w Toruniu. W 1923 roku został w Toruniu przebudowany i podłużony do długości 31,00 m. W 1927 r. po reorganizacji administracji wodnej pływał w Zarządzie Dróg Wodnych, a od 1933 r. w Państwowym Zarządzie Wodnym. Często używany był do przewozu wycieczek, co doprowadzało do zatargów dyrekcji „Vistuli” z Ministerstwem Komunikacji. Ostatecznie Dyrekcja Dróg Wodnych w Toruniu otrzymała od Ministerstwa Komunikacji zakaz urządzania wycieczek statkiem.

     Po zajęciu Torunia przez Niemców we wrześniu 1939 r. został przez nich przejęty i wcielony do Reichswasserstrasseamt Thorn, przywrócono mu nazwę „ENTE”, którą zmieniono w kwietniu 1941 r. na „DREWENZ”. W kwietniu 1945 r. wyremontowany powrócił do nazwy „TORUŃ” i pod polską banderę. W sierpniu 1945 r. zajęty siłą w Toruniu przez wojska radzieckie i wraz z innymi jednostkami uprowadzony do ZSRR. Mimo złożonych reklamacji w IV Oddziale Armii Radzieckiej i zwolnieniu z rekwizycji przez gen. Szaposznikowa, nigdy nie oddany.

© Opracował Waldemar Danielewicz – 27.09.2023/25.05.2026



ENTE w Malborku przed I w. św.; foto: archiwum Waldemara Danielewicza

ENTE na tle zamku krzyżackiego w Malborku; foto: fotopolska.eu

TORUŃ; foto: archiwum Waldemara Danielewicza

ENTE w Toruniu, 1940 r.; foto: archiwum Waldemara Danielewicza

ENTE, 1941 r.; foto: fotopolska.eu