Archiwum Statków Śródlądowych i Przybrzeżnych

POPRZEDNIE NAZWY: ex FRANCJA.

NASTĘPNE NAZWY: ANNA.

TYP STATKU: pasażerski parowy bocznokołowy.

ROK I MIEJSCE BUDOWY: 1914-1921, Stocznia i Warsztaty Warszawskiego Akcyjnego Towarzystwa Handlu i Żeglugi w Warszawie.

STOCZNIOWY NUMER BUDOWY: nieznany.

     WYMIARY:

1923:
długość całkowita 61,65 m, szerokość kadłuba 5,87 m, szerokość całkowita 11,20 m, zanurzenie min. 0,52 m, zanurzenie maks. 1,00 m;

1954:
długość całkowita 61,80 m, szerokość kadłuba 5,80 m, szerokość z tamborami 10,80 m, wysokość boczna 2,25 m, wysokość statku 6,00 m, zanurzenie min. 0,63 m, zanurzenie maks. 0,90 m, nośność: 68 t.

     SILNIK GŁÓWNY:

1 maszyna parowa podwójnego rozprężania, 2-cylindrowa, moc 165 KM, średnice cylindrów 284/513 mm, skok tłoka 700 mm, liczba obrotów silnika 45/min., producent: prawdopodobnie francuski.

     KOCIOŁ PAROWY:

1 kocioł szkocki, ciśnienie robocze 12 at, powierzchnia ogrzewalna 50 m², numer fabryczny 33339, producent: W. Fitzner Sp. z o.o., Siemianowice Śląskie.

     INNE DANE:

materiał: dno: stal, burty: stal, pokład: drewno, kadłub nitowany o poprzecznym układzie wiązań, pędniki: dwa boczne koła łopatkowe Morgana, załoga 11 osób, 240 pasażerów.

     ARMATOR:

Przedsiębiorstwo Państwowe Żegluga Warszawska, Warszawa.

     PORT MACIERZYSTY:

Warszawa.

     NUMERY REJESTRACYJNE:

16 [PZW Warszawa], 747 [Sąd Okręgowy w Toruniu], 414 [PZW Warszawa], 3132 [PZW Warszawa], 171 [RDW Warszawa].

     NUMER PRS:

nieznany.

HISTORIA:

     W kwietniu 1914 roku na podstawie planów opracowanych przez inż. Edwarda Fajansa wzorowanych na flagowym statku Warszawskiego Akcyjnego Towarzystwa Handlu i Żeglugi „PAN TADEUSZ”, rozpoczęto budowę dwóch statków pasażerskich, których budowę przerwał wybuch I wojny światowej w sierpniu 1914 r. Dalsze prace wznowiono w 1920 roku, a ukończono w 1921 roku. W dniu 14 lipca 1921 roku odbyło się uroczyste poświęcenie statku i przekazanie do eksploatacji w obecności Naczelnika Państwa marszałka Józefa Piłsudskiego, ambasadora Francji, przedstawicieli Sejmu, Rządu i sfer przemysłowo-finansowych. Statek nazwany został „FRANCJA”, a armatorem było Warszawskie Towarzystwo Transportu i Żeglugi. Kadłub posiadał kajuty sypialne 2- i 4-osobowe dla 150 pasażerów pod pokładem głównym. Na pokładzie głównym znajdowały się 2 restauracje, bufet, palarnia i salon brydżowy. Ponadto „FRANCJA” posiadała pokład słoneczny. W rejsach dziennych, czyli przejażdżkach statek zabierał 600 osób.

     W lutym 1924 roku „FRANCJA” stała się własnością Zjednoczonego Warszawskiego Towarzystwa Transportu i Żeglugi Polskiej S.A. w Warszawie. Od 1925 roku w rejsach na trasie Warszawa – Toruń. Dwa lata później statek obsługiwał linię Warszawa – Danzig [Gdańsk]. Od 1930 roku w czarterze Polskiej Żeglugi Rzecznej „Vistula” Sp. z o.o. w Warszawie na linii pośpiesznej Warszawa – Tczew. W 1937 roku „FRANCJA” została przejęta przez Bank Gospodarstwa Krajowego w Warszawie za długi armatora wobec Skarbu Państwa, eksploatowana przez bank. We wrześniu 1939 roku używana przez Wojsko Polskie pod Dobrzykowem i tam ostatecznie zatopiona przez artylerię niemiecką.

     Wydobyty w 1948 roku i odholowany na remont do Stoczni w Płocku. Tam całkowicie przebudowany, tak że z dawnego statku pozostał tylko w niezmienionej formie kadłub, w którym też zamiast kwadratowych podwójnych okien zamontowano bulaje. Wykonano nowe stalowe werandy i tambory. Pod pokładem głównym mieściły się kabiny sypialne dla 120 osób. Nazwany „LUDWIK WARYŃSKI” wszedł do ruchu w 1950 roku w P.P. Żegluga na Wiśle, Ekspozytura Rejonowa w Warszawie. A od lipca 1954 roku w P.P. Warszawska Żegluga na Wiśle w Warszawie. Pływał na linii Warszawa – Gdańsk, a także w Funduszu Wczasów Pracowniczych.

     Wycofany w 1963 roku, pozbawiony kotła i maszyny parowej został przeklasyfikowany na koszarkę [hotel dla pracowników armatora], otrzymał nazwę „ANNA”. W 1968 roku „ANNĘ” postanowiono wycofać z eksploatacji i przeznaczyć na złom. Jednak wkrótce zainteresowała się nią radziecka ekipa filmowa kręcąca w Warszawie film „Wyzwolenie”. „ANNA” odegrała rolę statku „BAJKA” w epizodzie filmu pokazującym desant I armii Wojska Polskiego na Przyczółek Czerniakowski we wrześniu 1944 roku. Po roli filmowej statek odholowano do portu żerańskiego w Warszawie i tam ostatecznie złomowano w 1974 roku.

© Opracował Waldemar Danielewicz – 29.11.2009/26.05.2026