Archiwum Statków Śródlądowych i Przybrzeżnych

POPRZEDNIE NAZWY: ex NADWIŚLANIN, ex NACZELNIK, ex FRANZ, ex MARIE.

TYP STATKU: pasażersko-holowniczy.

ROK I MIEJSCE BUDOWY: 1894, Stettiner Maschinenbau-Anstalt u. Schiffsbauwerft-A.G., Grabow bei Stettin [Niemcy].

STOCZNIOWY NUMER BUDOWY: 435.

     WYMIARY:

długość całkowita 20,42 m, długość kadłuba 20,05 m, szerokość całkowita 4,13 m, wysokość boczna 1,50 m, wysokość nierozbieralna 4,40 m, zanurzenie 0,95 m.

     SILNIK GŁÓWNY:

1 maszyna parowa podwójnego rozprężania, 2-cylindrowa, moc 60 KM, producent: Stettiner Maschinenbau-Anstalt u. Schiffsbauwerft-A.G., Grabow bei Stettin.

     KOCIOŁ PAROWY:

1 kocioł, ciśnienie robocze 8,5 at, rok budowy 1894, producent: Stettiner Maschinenbau-Anstalt u. Schiffsbauwerft-A.G., Grabow bei Stettin.

     INNE DANE:

kadłub stalowy nitowany o poprzecznym układzie wiązań, pokład stalowy, pędnik: 1 śruba, prędkość 10 km/h, załoga 5 osób, 50 pasażerów.

     ARMATOR:

Chaskiel Lejb Srzyrzyk i Szłownia Hersz Wiernik, Łuck.

     PORT MACIERZYSTY:

Łuck.

     NUMERY REJESTRACYJNE:

304 [Bromberg], 205 [Toruń], 1013 [PZW Pińsk], 2001 [PZW Łuck], 2002 [PZW Łuck].

HISTORIA:

     Zbudowany jako holownik dla Dampfschiffsreederei Krause u. Nagel z Breslau [Wrocław] pod nazwą „MARIE”. W 1902 r. przejęty przez Breslauer Schiffahrt A.G. z Breslau [Wrocław]. Pływał bez zmiany nazwy. Kolejny armator to Schlesischer Dampfer Companie, Breslau, który kupił statek w 1907 r., aby dwa lata później sprzedać go Franzowi Gorskiemu z Thorn [Toruń]. Nowy armator nazwał statek „FRANZ”. Początkowo eksploatowany w Toruniu, potem zmienił port macierzysty na Fordon. Tuż przed wybuchem I wojny światowej statek przejął po śmierci ojca jego syn August Gorski z Fordonu.

     13 września 1919 r. „FRANZ” zakupiony został przez firmę Polski Dom Handlowy, Własne Parowce, inż. Stanisław Nowak z Bydgoszczy [Bromberg] i Kazimierz Poznański z Warszawy. Nazwali go „NACZELNIK”. W okresie 1919-1921 r. był zarekwirowany przez Ministerstwo Robót Publicznych i użytkowany przez Polską Żeglugę Państwową. 6 października 1921 r. jednostkę nabył Oszer Zagier z Dawigródka za 1.100.000 marek polskich. Statek jednak pozostał na Wiśle i 29 marca 1922 r. zakupiony przez firmę Spedycja Transportowa i Żegluga Ludwik Szymański z Torunia. W kwietniu 1924 r. statek zmienił nazwę na „HEROLD”. 20 września 1926 r. „HEROLDA” nabyli Chaskiel Lejb Srzyrzyk i Szłownia Hersz Wiernik za 19.000 złotych i sprowadzili go do Łucka nad rzeką Styr. Eksploatowany w firmie Pierwsza Żegluga Parowa w Łucku. Losy po agresji ZSRR na Polskę w 17.09.1939 nieznane.

© Opracował Waldemar Danielewicz – 24.05.2026