Archiwum Statków Śródlądowych i Przybrzeżnych

POPRZEDNIE NAZWY: ex KSIĘŻAK, ex NOGAT.

TYP STATKU: pasażerski motorowy śrubowy.

ROK I MIEJSCE BUDOWY: 1942, nieznana, Königsberg [Niemcy].

STOCZNIOWY NUMER BUDOWY: nieznany.

     WYMIARY:

długość całkowita 18,15 m, długość między pionami 17,35 m, szerokość całkowita 3,82 m, wysokość boczna 1,42 m, wysokość całkowita 3,25 m, zanurzenie dopuszczalne 0,82 m, nośność 23 tony.

     SILNIK GŁÓWNY:

1 silnik wysokoprężny nieznanego typu, moc 65 KM, producent: Klöckner-Humboldt-Deutz A.G., Köln [Niemcy].

     ↓

1 silnik wysokoprężny typu 64HN9, dwusuwowy, 6-cylindrowy, moc 225 KM, średnica cylindra 108 mm, skok tłoka 127 mm, liczba obrotów silnika 2100/min., numer fabryczny C342246, producent: Gray Marine Motor Co., Detroit [USA].

     INNE DANE:

kadłub stalowy nitowano-spawany o poprzecznym układzie wiązań, pokład stalowy, pędnik: 1 śruba, prędkość ok. 15 km/h, załoga 4 osoby, 46 pasażerów.

     ARMATOR:

P.P. Żegluga na Odrze, Wrocław.

     PORT MACIERZYSTY:

Wrocław.

     NUMERY REJESTRACYJNE:

394 [RDW Wrocław].

HISTORIA:

     Statek ten został wydobyty 23.07.1946 z dna rzeki Nogat koło śluzy Rakowiec pod Malborkiem przez firmę Brudnicki z Gdańska. Prawdopodobnie pływał w niemieckim Wasserstrasseamt, Marienberg [Malbork] pod nazwą „NOGAT”. Komisja uznała, że jego kadłub jest uszkodzony w 10% i zakwalifikowała go do odbudowy. W lipcu 1946 roku statek został odholowany do Elbląga, gdzie został odbudowany i nazwany „KSIĘŻAK”. Moc jego silnika [Deutz] oceniano na 65 KM. W 1947 roku skierowany do Pleniewa pod Gdańskiem, gdzie był w dyspozycji Dyrekcji Dróg Wodnych w Gdańsku. Podczas jednego z rejsów „KSIĘŻAK”, którego kapitanem był Jan Śmigielski, w dniu 3 października 1947 roku o godz. 20:15 najechał na Martwej Wiśle w jej 22,5 km na prom międzybrzegowy o nazwie „MZKGG ŻG Nr 4” należący do Żeglugi Gdańskiej uszkadzając go nieznacznie. Komisja awaryjna uznała, że główną winę ponosi załoga promu, gdyż był on słabo oświetlony, kpt. Śmigielskiemu wytknięto brak należytej uwagi podczas zbliżania się do przeprawy promowej.

     W 1948 roku „KSIĘŻAK” powrócił do Malborka, gdzie pływał w Państwowym Zarządzie Wodnym w Elblągu. Jego kapitanem był Michał Bajas. W 1950 roku dokonano wymiany silnika na pochodzący z tzw. demobilu. Rok później został przekazany do Wrocławia do P.P. Żegluga na Odrze. Po niewielkiej przebudowie mógł zabierać na pokład 46 pasażerów. W 1952 roku nazwany został „1 MAJA”. Wycofany w 1964 roku i złomowany.

© Opracował Waldemar Danielewicz – 06.01.2009/12.05.2026