Archiwum Statków Śródlądowych i Przybrzeżnych

TYP STATKU: holownik motorowy typu HM-300.

ROK I MIEJSCE BUDOWY: 1955, Głogowska Stocznia Rzeczna w Głogowie.

STOCZNIOWY NUMER BUDOWY: 6.

     WYMIARY:

długość kadłuba 21,80 m, szerokość całkowita 5,45 m, wysokość boczna 1,20 m, wysokość nierozbieralna 3,80 m, zanurzenie 0,94 m, nośność 23 tony

     SILNIKI GŁÓWNE:

2 silniki wysokoprężne typu 3D6, 6-cylindrowe, moc 2 x 150 KM/110 kW, średnica cylindra 150 mm, skok tłoka 180 mm, liczba obrotów silnika/pędnika 1500/500 na minutę, rok produkcji 1954, numery fabryczne 6400 i 6100, producent: Petrozawod, ZSRR;

     ↓

2 silniki wysokoprężne typu Wola DM-150, 6-cylindrowe, moc 2 x 150 KM/110 kW, średnica cylindra 150 mm, skok tłoka 180 mm, liczba obrotów silnika/pędnika 1500/500 na minutę, rok produkcji 1957, numery fabryczne 3005 i 3016, producent: Zakłady Mechaniczne im. M. Nowotki w Warszawie.

     INNE DANE:

kadłub stalowy spawany o poprzecznym układzie wiązań, pokład stalowy, pędniki: 2 śruby, prędkość 15 km/h, załoga 4-5 osób, 6250 l paliwa, uciąg 3,2 T.

     ARMATOR:

Przedsiębiorstwo Budownictwa Wodnego w Tczewie.

     PORT MACIERZYSTY:

Tczew.

     NUMERY REJESTRACYJNE:

349 [RDW Bydgoszcz], Bg-I-66 [IŻŚr Bydgoszcz] Gd-I-127 [IŻŚr Gdańsk].

     NUMER PRS:

23346 → 230346.

HISTORIA:

     Niedostatek taboru holowniczego na polskich rzekach powstały w wyniku zniszczeń wojennych spowodował, że Biuro Konstrukcji Taboru Rzecznego we Wrocławiu w roku 1953 rozpoczęło prace nad holownikiem motorowym przeznaczonym na rzeki Odra i Wisła. Dokumentacja holownika 300 KM była pierwszą oryginalną dokumentacją statku z własnym napędem wykonaną przez Biuro Konstrukcji Taboru Rzecznego. Sięgnięto jednak do rozwiązań niemieckich zastosowanych podczas budowy holowników motorowych na Odrę w okresie II wojny światowej. Dokumentację ukończono w 1954 roku. Opracował ją zespół projektantów w składzie: A. Michalewicz, Z. Pogroszewski i J. Stanisławski. Był to holownik charakteryzujący się małymi gabarytami, lekkością konstrukcji, dużą mocą i małym zanurzeniem, a dodatkowym atutem przemawiającym na korzyść statku była stosunkowo duża, wynosząca 300 KM, moc dwóch silników wysokoprężnych typu 3D6 produkcji ZSRR względnie krajowych silników Wola DM-150, oraz bardzo dobre warunki socjalne pomieszczeń mieszkalnych, dostosowane do obowiązujących wówczas standardów. Jedynym mankamentem głogowskich holowników był nadmierny hałas wywołany pracą silników. Ze względu na huczące silniki wśród załóg bardzo szybko przyjęło się powszechnie stosowane określenie „bombowce”.

     Holownik, który otrzymał nazwę „NOGAT”, zbudowano w 1955 r. jako szósty z serii HM-300. Armatorem zostało P.P. Bydgoska Żegluga na Wiśle w Bydgoszczy, które w 1963 r. zmieniło nazwę na P.P. Żegluga Bydgoska w Bydgoszczy. Eksploatowany na Wiśle i Odrze. Wycofany w 1979 r. W marcu 1980 r. zakupiony przez Przedsiębiorstwo Budownictwa Wodnego w Tczewie. Wycofany w 1985 r. Złomowany w październiku 1990 r. w Gdańsku-Przegalinie.

© Opracował Waldemar Danielewicz – 09.05.2026