Archiwum Statków Śródlądowych i Przybrzeżnych

Autor: Waldemar Danielewicz




447. SAN

POPRZEDNIE NAZWY: ex WITOSŁAW.

TYP STATKU: holownik motorowy typu HM-300.

ROK I MIEJSCE BUDOWY: 1955, Głogowska Stocznia Rzeczna w Głogowie.

STOCZNIOWY NUMER BUDOWY: 4.

     WYMIARY:

długość całkowita 22,91 m, długość kadłuba 21,87 m, szerokość całkowita 5,46 m, wysokość boczna 1,21 m, wysokość nierozbieralna 3,80 m, zanurzenie 0,94 m, nośność 27 ton.

     SILNIKI GŁÓWNE:

2 silniki wysokoprężne typu 3D6, 6-cylindrowe, moc 2 x 150 KM/110 kW, średnica cylindra 150 mm, skok tłoka 180 mm, liczba obrotów silnika/pędnika 1500/500 na minutę, rok produkcji 1955, numery fabryczne 3042 i 3026, producent: ZSRR;

     ↓

2 silniki wysokoprężne typu 3D6, 6-cylindrowe, moc 2 x 150 KM/110 kW, średnica cylindra 150 mm, skok tłoka 180 mm, liczba obrotów silnika/pędnika 1500/500 na minutę, rok produkcji 1957 i 1956, numery fabryczne 5373 i 3040, producent: ZSRR;

     ↓

2 silniki wysokoprężne typu 3D6, 6-cylindrowe, moc 2 x 150 KM/110 kW, średnica cylindra 150 mm, skok tłoka 180 mm, liczba obrotów silnika/pędnika 1500/500 na minutę, rok produkcji 1957 i 1958, numery fabryczne 6093 i 6387, producent: ZSRR;

     ↓

2 silniki wysokoprężne typu UE680/193/1, 6-cylindrowe, moc 2 x 165 KM/121 kW, średnica cylindra 127 mm, skok tłoka 146 mm, liczba obrotów silnika/pędnika 2000/500 na minutę, producent: Wytwórnia Sprzętu Komunikacyjnego w Mielcu/Puckie Zakłady Mechaniczne w Pucku.

     INNE DANE:

kadłub stalowy spawany o poprzecznym układzie wiązań, pokład stalowy, pędniki: 2 śruby, prędkość 15 km/h, załoga 4-5 osób, 6250 l paliwa, uciąg 3,2 T.

     ARMATOR:

P.P. Żegluga Bydgoska w Bydgoszczy.

     PORT MACIERZYSTY:

Bydgoszcz.

     NUMERY REJESTRACYJNE:

415 [RDW Wrocław], Wr-I-80 [IŻŚr Wrocław], Bg-I-151 [IŻŚr Bydgoszcz].

     NUMER PRS:

23344 → 230344.


HISTORIA:

     Niedostatek taboru holowniczego na polskich rzekach powstały w wyniku zniszczeń wojennych spowodował, że Biuro Konstrukcji Taboru Rzecznego we Wrocławiu w roku 1953 rozpoczęło prace nad holownikiem motorowym przeznaczonym na rzeki Odra i Wisła. Dokumentacja holownika 300 KM była pierwszą oryginalną dokumentacją statku z własnym napędem wykonaną przez Biuro Konstrukcji Taboru Rzecznego. Sięgnięto jednak do rozwiązań niemieckich zastosowanych podczas budowy holowników motorowych na Odrę w okresie II wojny światowej. Dokumentację ukończono w 1954 roku. Opracował ją zespół projektantów w składzie: A. Michalewicz, Z. Pogroszewski i J. Stanisławski. Był to holownik charakteryzujący się małymi gabarytami, lekkością konstrukcji, dużą mocą i małym zanurzeniem. Ogółem w latach 1955-1957 wybudowano 20 sztuk tych holowników z czego 7 wyeksportowano do Rumunii. Wśród załóg otrzymały one przydomek „bombowce”.

     W maju 1955 r. Stocznia Rzeczna w Głogowie przekazała P.P. Żegluga na Odrze we Wrocławiu drugi holownik typu HM-300, który nazwano „WITOSŁAW”. Dwukrotna wymiana silników, niestety nie udało się ustalić daty. W maju 1968 r. przekazany P.P. Żegluga Bydgoska w Bydgoszczy, zmienił nazwę na „SAN”. Około 1975 r. kolejna wymiana silników oraz przebudowa. Wycofany w 1990 r. a w maju 1991 r. złomowany.

© Opracował Waldemar Danielewicz – 07.05.2026



WITOSŁAW; foto: Mieczysław Wróblewski

WITOSŁAW; foto: Mieczysław Wróblewski

WITOSŁAW na Odrze; foto: Mieczysław Wróblewski

Przeprawa promowa Chełmno – Świecie, 1981 r.; foto: Andrzej Patro

Przeprawa promowa Chełmno – Świecie, 1981 r.; foto: Andrzej Patro

Przeprawa promowa Chełmno – Świecie, kilku członków załogi holownika SAN.
Od prawej stoją: Krzysztof Gorączkowski, kapitan Przybytkowski i jego syn; foto: Andrzej Patro

SAN na Martwej Wiśle; foto: Waldemar Danielewicz

SAN w Gdańsku; foto: Andrzej Patro