Archiwum Statków Śródlądowych i Przybrzeżnych

POPRZEDNIE NAZWY: ex KRAKUS, ex DNIESTR, ex KRAKUS, ex SOBIESKI, ex KRAKUS.

TYP STATKU: pasażerski parowy bocznokołowy.

ROK I MIEJSCE BUDOWY: 1899, F. Schichau Schiffswerft GmbH, Elbing [Niemcy].

STOCZNIOWY NUMER BUDOWY: 650.

     WYMIARY:

1906:
długość całkowita 39,60 m, szerokość kadłuba 4,57 m, szerokość z tamborami 9,14 m, wysokość boczna 2,07 m, zanurzenie 0,55/0,95 m;

1923:
długość całkowita 51,20 m, szerokość kadłuba 4,55 m, szerokość z tamborami 8,95 m, zanurzenie maks. 1,15 m, nośność 185 ton;

1960:
długość całkowita 51,12 m, szerokość kadłuba 4,50 m, szerokość z tamborami 8,95 m, wysokość boczna 1,95 m, wysokość nierozbieralna 4,65 m, zanurzenie 0,78 m.

     SILNIK GŁÓWNY:

1 maszyna parowa podwójnego rozprężania umiejscowiona na kotle, 2-cylindrowa, moc 135 KM, liczba obrotów 45/min., rok produkcji 1899, producent: F. Schichau, Maschinen- & Lokomotivfabrik & Eisengiesserei GmbH, Elbing.

     KOCIOŁ PAROWY:

1 kocioł parowy, ciśnienie robocze 9 at, rok budowy 1899, producent: F. Schichau, Maschinen- & Lokomotivfabrik GmbH, Elbing;

     ↓

1 kocioł płomieniówkowy, ciśnienie robocze 9 at, rok budowy 1930, numer fabryczny 3694, producent: F. Schichau, Maschinen- & Lokomotivfabrik GmbH, Elbing.

     INNE DANE:

materiał: dno: stal, burty: stal, pokład: drewno, kadłub nitowany o poprzecznym układzie wiązań, pędniki: dwa boczne koła łopatkowe Morgana, prędkość km/h, załoga 9 osób, 180, potem 443, następnie 250 pasażerów.

     ARMATOR:

P.P. Żegluga Warszawska w Warszawie.

     PORT MACIERZYSTY:

Warszawa.

     NUMERY REJESTRACYJNE:

4120 [MPS], 702 [PZW Toruń], 104 [PZW Płock], 231 [RDW Warszawa].

HISTORIA:

     Zbudowany w 1899 roku w elbląskiej stoczni F. Schichau’a na zamówienie Józefa Górnickiego z Płocka, nazwany został „KRAKUS”/КРАКУСЪ”. Jego wymiary z tego okresu wynosiły: długość 39,60 m, szerokość kadłuba 4,57 m, szerokość z tamborami 9,14 m. Zabierał na pokład 180 osób, a moc maszyny wynosiła 135 KM. Pływał z Płocka do Włocławka a także Warszawy. Tuż przed wybuchem I wojny światowej statek został w Płocku podłużony i przebudowany. W listopadzie 1918 roku upaństwowiony i przydzielony do Polskiej Żeglugi Państwowej w Warszawie, gdzie zmienił nazwę na „SOBIESKI”. W sierpniu 1920 roku w obliczu zbliżania się wojsk bolszewickich do Warszawy został zmobilizowany i wcielony do III Dyonu Flotylli Wiślanej, uzbrojony w porcie czerniakowskim w 2 lądowe działa kalibru 75 mm i 4 karabiny maszynowe. Wypływając 14 sierpnia 1920 roku z portu na Wisłę najechał na budowlę regulacyjną i doznał przebicia poszycia poniżej linii wodnej. Po prowizorycznej naprawie odpłynął pod dowództwem por. mar. Aleksandra Mohuczego do Puław celem naprawy. Na wysokości Góry Kalwarii natknął się na przeprawiające się przez Wisłę oddziały bolszewickie, z którymi stoczył pojedynek artyleryjski niszcząc przeprawę, po czym odpłynął do Puław, gdzie został naprawiony.

     Zwrócony PŻP w listopadzie 1920 roku pływał w oparciu o port w Puławach. W grudniu 1922 roku w Puławach przekazany Jerzemu Górnickiemu i sprowadzony do Płocka. W 1923 roku przeszedł remont, po którym powrócił do nazwy „KRAKUS”. Od 1930 roku w czarterze Polskiej Żeglugi Rzecznej „Vistula” Sp. z o.o. w Warszawie. Pływał z Płocka via Włocławek do Torunia zabierając na pokład 443 osoby. We wrześniu 1939 roku jako zdobycz niemiecka. Od 1940 roku w firmie Weichsel Reederei Julius Dunin Holecki GmbH, Warschau pod nazwą „DNIESTR”.

     Po zakończonej wojnie w maju 1945 roku przejęty pod przymusowy zarząd państwowy powrócił do nazwy „KRAKUS”. Był w użytkowaniu firmy Polskie Drogi Wodne-Żegluga Państwowa w Warszawie a właścicielem byli Jerzy i Stanislaw Górniccy. W 1947 roku skierowany do Stoczni Rzecznej w Płocku gdzie został przebudowany, otrzymał zamiast okien kwadratowych bulaje, na pokładzie dziobowym dobudowano stalową werandę, zmieniono także układ wnętrz oraz wystrój. Do eksploatacji wszedł w czerwcu 1948 roku w Państwowej Żegludze na Wiśle w Warszawie pod nazwą „KILIŃSKI”. Jego zdolność przewozową określano na 250 osób. Pływał na linii Warszawa – Gdańsk. Od 1949 roku w Państwowej Żegludze Śródlądowej Oddział w Warszawie. Po kolejnej reorganizacji od 1951 roku w P.P. Żegluga na Wiśle Ekspozytura Rejonowa w Warszawie na linii Warszawa – Sandomierz. Pływał także do Elbląga i Malborka. W lipcu 1954 roku przejęty przez P.P. Warszawska Żegluga na Wiśle w Warszawie, gdzie również eksploatowany był w rejsach Funduszu Wczasów Pracowniczych. W 1960 r. moc maszyny parowej oceniano na 100 KM. Od 1963 roku w P.P. Żegluga Warszawska w Warszawie na linii Płock – Włocławek. Wycofany w 1965 roku i odstawiony w porcie praskim w Warszawie.

     Od 1968 roku jako hulk we Włocławku, dwa lata później odstąpiony Ośrodkowi Sportu i Rekreacji w Toruniu, przeholowany przy wysokiej wodzie do Kaszczorka nad Drwęcą przy ujściu Wisły przez jednostki Żeglugi Bydgoskiej [kpt. S. Olkiewicz], a po opadnięciu wody osadzony na lądzie. Używany był jako klub oraz kawiarnia. Później pozostawiony własnemu losowi stał się wrakiem. W 1983 roku właścicielem obiektu stał się Waldemar Rudowski, który adaptował statek na hotel. Początkowo dysponował 20 miejscami noclegowymi, rok później 40 miejsc, a w 1985 roku 50 miejsc. Niestety ta forma użytkowania statku nie przyniosła spodziewanego zysku i statek powoli niszczał. Istniał projekt ustawienia statku na ladzie w Toruniu jako restauracji, wrakiem interesowali się podobno także Holendrzy, ale ostatecznie zabytkowy obiekt pocięto na złom w 1993 roku.

© Opracował Waldemar Danielewicz – 19.01.2026