Archiwum Statków Śródlądowych i Przybrzeżnych

TYP STATKU: pożarniczy typu PSZ-1000.

ROK I MIEJSCE BUDOWY: 1976, Stocznia „Wisła” w Gdańsku.

STOCZNIOWY NUMER BUDOWY: PSZ-1000/1.

     WYMIARY:

długość całkowita 32,70 m, długość kadłuba 31,01 m, szerokość całkowita 6,81 m, wysokość boczna 2,60 m, zanurzenie 1,95 m, pojemność brutto 144 BRT, pojemność netto 32 NRT.

     SILNIKI GŁÓWNE:

2 silniki wysokoprężne typu 36H12Aa, 12-cylindrowy w układzie V, moc łączna 1000 KM/734 kW, średnica cylindra 135 mm, skok tłoka 155 mm, liczba obrotów silnika/pędnika 1800/600 na minutę, numery fabryczne 22030 i 22031, producent: Zakłady Mechaniczne im. M. Nowotki w Warszawie.

     INNE DANE:

kadłub stalowy spawany o poprzecznym układzie wiązań, pokład stalowy, pędniki: 2 śruby 4-płatowe, prędkość 13,5 węzła, załoga 13 osób, 4 działka wodno-pianowe: jedno podwójne 5,0/50 m³/h [woda/piana], trzy pojedyncze po 2,4/24 m³/h [woda/piana] (jedno na wysięgniku), 2 pompy pożarowe o wydajności po 600 m³/h, 12 (4 stanowiska po 3 sztuki każde) wylewnic piany do kładzenia piany na wodzie o całkowitej wydajności 360 m³/min, stacja CO₂.

     ARMATOR:

Straż Ochrony Portu sp. z o.o. w Gdańsku.

     PORT MACIERZYSTY:

Gdańsk.

     SYGNAŁ WYWOŁAWCZY:

SPG2270, MMSI 261031790.

     NUMER PRS:

680045.

HISTORIA:

     Wskutek rozwoju portów, a przede wszystkim budowy pirsów przeładunkowych w głąb otwartych akwenów (np. pirs rudowy i paliwowy w Gdańsku), konieczne stało się posiadanie statków pożarniczych typu ciężkiego do działań ratowniczo-gaśniczych w tych akwenach, jak i na redzie, np. podczas wprowadzania zbiornikowców. Zaprojektowany przez wrocławskie Biuro-Projektowo Badawcze „Navicentrum” jako typ PSZ-1000. W 1976 r. Stocznia „Wisła” w Gdańsku przekazała Zarządowi Portu Gdańsk taki statek pożarniczy, nazwany on został „STRAŻAK-4”. Dnia 28.04.1983 o godz. 23:55 w porcie gdańskim podczas wprowadzania ponad 100-metrowej barki „JUNO” przez fiński holownik „KRAFT” doszło do zerwania cum jednostki „STRAŻAK-2” i kolizji z cumującym przy jego burcie „STRAŻAKIEM-4”, co spowodowała liczne, choć niegroźne uszkodzenia. W dniu 31.10.1983 brał udział w gaszeniu pożaru na fińskim statku „ALPPILA”. Od czerwca 1984 r. w gestii Zarządu Morskiego Portu Handlowego Gdańsk w Gdańsku.

     14.02.1991 około godz. 08:00 „STRAŻAK-4” otrzymał polecenie wyjścia na redę i asekuracji wchodzącego do Portu Północnego tankowca „PROFESOR NEBESNOV”. Warunki pogodowe były trudne – 7/8 w skali Beauforta, a więc przekraczały warunki określone w Karcie Bezpieczeństwa. Po ponownych monitach dyspozytora statek opuścił nabrzeże, jednak po przejściu około 5 kabli i serii bocznych 35 stopniowych przechyłów, kapitan zdecydował się na powrót do portu. Około godz. 09:30 w trakcie niełatwych manewrów podchodzenia do kei pchnięty silnym podmuchem wiatru „STRAŻAK-4” oparł się rufą PB o leżacy przy falochronie głaz kamienny, a następnie pchany podmuchami wiatru uderzył prawym narożnikiem nadbudówki o estakadę. Podczas ściągania jednostki z kamieni doszło do pęknięcia i rozszczelnienia skrajnika rufowego, który natychmiast zacementowano. Jednostka została wyłączona z eksploatacji na przeciąg 3-tygodni. Od dnia 24.06.1991 armator to Zarząd Morskiego Portu Gdańsk S.A. w Gdańsku, a od 2013 r. – Straż Ochrony Portu sp. z o.o. w Gdańsku. Istniał jeszcze na początku 2022 r.

© Opracował Waldemar Danielewicz – 07.09.2025/18.04.2026