Archiwum Statków Śródlądowych i Przybrzeżnych

TYP STATKU: katamaran pasażerski typu KP-2.

ROK I MIEJSCE BUDOWY: 06.1981, Stocznia „Wisła” w Gdańsku.

STOCZNIOWY NUMER BUDOWY: KP-2/2.

     WYMIARY:

długość całkowita 37,59 m, długość rejestrowa 34,13 m, długość między pionami 33,0 m, szerokość całkowita 11,88 m, wysokość boczna 4,40 m, zanurzenie 2,90 m, pojemność brutto 578 GT, pojemność netto 188 NT, nośność 86 ton.

     SILNIKI GŁÓWNE:

2 silniki wysokoprężne typu Sulzer 6AL20/24, 6-cylindrowe, moc łączna 1140 KM/838 kW, średnica cylindra 200 mm, skok tłoka 240 mm, liczba obrotów silnika 750/min., rok produkcji 1979, producent: Zakłady Przemysłu Mechanicznego „H. Cegielski”, Poznań.

     INNE DANE:

kadłub stalowy spawany o poprzecznym układzie wiązań, pokład stalowy, pędniki: 2 śruby, prędkość 13 węzłów, załoga 6-12 osób, 500 pasażerów, 24,8 t paliwa.

     ARMATOR:

Żegluga Gdańska Sp. z o.o. w Gdańsku.

     PORT MACIERZYSTY:

Gdańsk.

     NUMER REJESTRU OKRĘTOWEGO:

ROG165/94.

     NUMERY REJESTRACYJNE:

GD-01-114 [UŻŚr Gdańsk].

     NUMER IMO:

7911272.

     NUMER ENI:

24300081.

     SYGNAŁ WYWOŁAWCZY:

SQNA, MMSI 261000340.

     NUMER PRS:

120031.

HISTORIA:

     Zbudowany jako drugi katamaran pasażerski dla ówczesnej P.P. Żegluga Gdańska w Gdańsku. Armator zamówił bowiem pięć statków tego typu, dla których przewidziano nazwy pochodzące od kamieni szlachetnych i półszlachetnych. Projekt pasażerskiego katamarana, oznaczony skrótem KP-2, wykonało Biuro Projektowo-Technologiczne „Promor” w Gdańsku, a budową zajęła się Stocznia „Wisła”. Statki miały być dostarczane sukcesywnie w latach 1980-1983. Położenie stępki pod drugi katamaran miało miejsce w dniu 20.09.1980, wodowanie 04.12.1981, a ukończony został 08.06.1981. Nazwany „OPAL” podniósł banderę w 10 czerwca 1981 r. Eksploatowany w portach Trójmiasta oraz w rejsach do Helu. Kryzys ekonomiczny, jaki dotknął kraj, nie ominął również Żeglugi Gdańskiej, która zrezygnowała z zamówionych dwóch katamaranów mając w składzie jeszcze dwa („SZAFIR” i „SZMARAGD”). „OPAL” 10 czerwca 1982 r. wszedł na mieliznę w pobliżu Jastarni. Pomocy udzielił mu statek ratowniczy „CYKLON”. W 1984 r. pływał w czarterze firmy Varustano Valtonen Oy z Kotki na trasie Kotka – Leningrad i Kotka – Wyborg. Dwa lata później spotkać go można było między Malmö i Kopenhagą w służbie City Linie Malmö. W 1987 zmienił pracodawcę na København Linie AB w Malmö, dalej pływając w czarterze. Do Polski wrócił w roku 1991, ale nie na długo. W 1992 r. pływał w czarterze niemieckiej firmy Hansa Linie z Flensburga. Pływał w oparciu o duński port Sondenborg do Langgaligenbau w Niemczech. W 1994 r. powrócił do Gdańska.

     Właścicielem statku została firma Laila Polska Sp. z o.o. Gdańsk. a operatorem P.U.M. Żegluga Gdańska Ltd. Od lipca 1996 r. jego właścicielem zostało właśnie Przedsiębiorstwo Usług Morskich Żegluga Ltd. w Gdańsku. Od 1997 r. na środkowym Wybrzeżu w rejsach z Ustki do Nexø na Bornholmie. Po sezonie turystycznym eksploatowany na linii wolnocłowej z Gdańska do Bałtijska. Od maja 2001 r. właścicielem „OPALA” została Żegluga Gdańska Sp. z o.o. w Gdańsku. W sezonie turystycznym pływał na linii Kołobrzeg – Nexø – Kołobrzeg (Bornholm). W październiku 2004 r. wysłano go w podróż życia – do Freetown w Sierra Leone. Nie bacząc na to, że do podróży takiej statek z założenia nie był przystosowany (ani do rejsów morskich, ani tym bardziej do atlantyckich), dotarł jednak do celu, chroniąc się po drodze przed ciężkim biskajskim sztormem w hiszpańskim porcie Vigo. Zapasy uzupełnił w Las Palmas, skąd wziął nawet na hol statek „HELENA” celem oszczędności paliwa. Nowy senegalski operator, Silver Star African Linie z Dakaru, eksploatował „OPALA” początkowo na trasie Freetown – Konakra, po czym statek pływał w czarterze na linii Dakar – Banjoul (Gambia) oraz Banjoul – Bissau (Gwinea Bissau). Ten egzotyczny fragment życia zakończył się w 2006 roku. „OPAL” pływał potem za „tramwaj morski” na linii z Gdańska do Helu i z powrotem. Później eksploatowany w rejsach wycieczkowych po Zatoce Gdańskiej. W lipcu 2010 r. miała miejsce na Motławie w Gdańsku kolizja z innym statkiem pasażerskim „VIKING II”. Winę za zaistniałą kolizję ponosił kapitan statku „OPAL”. Od 2018 roku jest klasyfikowany jako statek śródlądowy i zarejestrowany w Urzędzie Żeglugi Śródlądowej w Gdańsku. Nie jest też klasyfikowany przez Polski Rejestr Statków. Nadal w eksploatacji.

     Kapitanowie: Bogdan Giza, Henryk Kaliszczyk, Zbigniew Litkowski, Wojtek Ciupik, Jerzy Latała, Roman Cybulski, Mieczysław Sobczyński i inni.

© Opracował Waldemar Danielewicz – 10.07.2025/07.04.2026