Archiwum Statków Śródlądowych i Przybrzeżnych

POPRZEDNIE NAZWY: ex NOSOROŻEC-S-01.

TYP STATKU: pchacz typu Nosorożec S.

ROK I MIEJSCE BUDOWY: 1972, Kozielska Stocznia Rzeczna, Koźle.

STOCZNIOWY NUMER BUDOWY: B160/3.

     WYMIARY:

długość całkowita 21,02 m, długość kadłuba 20,27 m, szerokość całkowita 8,62 m, wysokość boczna 3,00 m, zanurzenie 2,40 m, nośność 121 ton.

     SILNIKI GŁÓWNE:

2 silniki wysokoprężne typu Wola 54H12A, 12-cylindrowe w układzie V, moc łączna 848 KM/624 kW, średnica cylindra 135 mm, skok tłoka 155 mm, liczba obrotów silnika/pędnika 1600/320 na minutę, numery silników 23206 i 25761 [w 2001-02 r.: 25761 i 23205 – to prawdopodobnie literówka, bo ten numer silnika ma też „Nosorożec-S-05”], w 2003 r. 23206 i 214678, a od 2004 r. 25761 i 21285, producent: Zakłady Mechaniczne im. M. Nowotki w Warszawie.

     INNE DANE:

kadłub stalowy spawany o poprzecznym układzie wiązań, pokład stalowy, pędniki: 2 śruby w dyszach Korta, prędkość 14,8 km/h (10,0 km/h z barką 1000 t), załoga 3-4 osoby.

     ARMATOR:

Przedsiębiorstwo „Comal” Sp. z o.o. w Gdańsku.

     PORT MACIERZYSTY:

Gdańsk.

     NUMERY REJESTRACYJNE:

Sz-I-?, GD-01-?.

     NUMER ENI/IMO:

nieznany.

     SYGNAŁ WYWOŁAWCZY:

SR6363, MMSI 261186363 [Żubr].

     NUMER PRS:

23555 → 230555.

HISTORIA:

     Ten typ pchacza powstał głównie na wody zalewów, portów i odcinków ujściowych naszych rzek. Ponieważ warunki meteorologiczne i hydrologiczne zalewów morskich różnią się znacznie od istniejących na rzekach ten typ pchacza musiał spełniać szereg warunków jak: praca przy dużej fali, we mgle i zalodzeniu. Jednak inspiracją opracowanej w 1968 roku w Biurze Projektów i Studiów Taboru Rzecznego we Wrocławiu dokumentacji były nowo powstałe Zakłady Chemiczne w Policach i Zakłady Nawozów Fosforowych w Gdańsku. Zostały one umiejscowione celowo nad wodą z dwóch powodów. Pierwszy to możliwość bezpośredniego załadunku na linii statek – zakład oraz rozładunek komponentów potrzebnych do produkcji i drugi – wywóz z terenu zakładu na wysypiska odpadów powstających przy produkcji nawozów. W wypadku Polic transport miał się odbywać na linii Police – Świnoujście przez Zalew Szczeciński, a w przypadku Gdańska do Wiślinki po Martwej Wiśle.

     Ponieważ na obydwu akwenach panują różne warunki nawigacyjne opracowano dwa projekty tych pchaczy oznaczonych Nosorożec „G” dla Gdańska i Nosorożec „S” dla Szczecina. W założeniach pchacze miały być eksploatowane z barkami typu BPF-1000 o ładowności 1000 t w układzie pchacz + barka w Gdańsku i pchacz + 2 barki w Szczecinie. Na tego typu pchaczach zastosowano inne kształty kadłuba pchacza i barek, nowe układy napędowo-sterowe i inne urządzenia sczepiające pchacz z barką, ponadto kadłub otrzymał wzmocnienia lodowe. Autorami projektu byli: W. Zbilut, J. Stanisławski, Z. Majcher, S. Witkowski i S. Kaczyński dla typu „G” i W. Zbilut, B. Tomaszewski, W. Piątek J. Stanisławski, Z. Majcher, S. Witkowski, J. Wadowski i S. Kaczyński dla typu „S”.

     Budowę pierwszego pchacza oznaczonego symbolem budowy B255/1G zlecono Kozielskiej Stoczni Rzecznej w Koźlu. Kadłub natomiast wykonał Oddział stoczni w Dobrzeniu, został on ukończony w 1969 r. Jego armatorem zostało P.P. Żegluga Gdańska w Gdańsku, której powierzono obsługę kombinatu chemicznego w Gdańsku. Natomiast Nosorożec „S” zaprojektowany wcześniej, a budowany w okresie późniejszym oznaczony został symbolem budowy B-160. Stępkę pod pchacz typu B-160 położono w 1972 r. w Kozielskiej Stoczni Rzecznej w Koźlu pod numerem budowy B160/3. Oddany do eksploatacji w 1973 r. nazwany został „NOSOROŻEC-S-01”, eksploatowała go P.P. Żegluga Szczecińska w Szczecinie, a następnie Port – Żegluga Szczecińska Sp. z o.o. w Szczecinie. W 2013 r. odkupiony przez Przedsiębiorstwo „Comal” Sp. z o.o. w Gdańsku. Rok później zmienił nazwę na „ŻUBR”. Nadal w eksploatacji.

© Opracował Waldemar Danielewicz – 08.06.2024/28.03.2026