Archiwum Statków Śródlądowych i Przybrzeżnych

TYP STATKU: pchacz typu Nosorożec G.

ROK I MIEJSCE BUDOWY: 1970, kadłub: Stocznia w Dobrzeniu, 1970, wyposażenie: Kozielska Stocznia Rzeczna, Koźle.

STOCZNIOWY NUMER BUDOWY: B255/2.

     WYMIARY:

długość całkowita 20,96 m, długość kadłuba 20,74 m, szerokość całkowita 8,85 m, wysokość boczna 3,00 m, wysokość minimalna statku 5,25 m, zanurzenie 2,50 m, pojemność brutto 125,9 GT, pojemność netto 35,85 NT.

     SILNIKI GŁÓWNE:

2 silniki wysokoprężne typu Wola 09H12A, 12-cylindrowe w układzie V, moc łączna 840 KM/618 kW, średnica cylindra 135 mm, skok tłoka 155 mm, liczba obrotów silnika/pędnika 1600/320 na minutę, numery fabryczne 20269 i 23207, producent: Zakłady Mechaniczne im. M. Nowotki w Warszawie.

     2005 ↓

2 silniki wysokoprężne typu D16C-A MH 550, 6-cylindrowe, moc łączna 1100 KM/808 kW, średnica cylindra 144 mm, skok tłoka 165 mm, liczba obrotów silnika 1800/min., numery fabryczne 1016015601 i 1016015602, producent: Volvo Penta A/B, Vara [Szwecja].

     INNE DANE:

kadłub stalowy spawany o poprzecznym układzie wiązań, pokład stalowy, pędniki: 2 śruby w dyszach Korta, prędkość 14,8 km/h (10,0 km/h z barką 1000 t), załoga 3-4 osoby.

     ARMATOR:

Żegluga HTŚ Sp. z o.o., Otomin.

     PORT MACIERZYSTY:

Gdańsk.

     NUMERY REJESTRACYJNE:

Gd-I-?.

     SYGNAŁ WYWOŁAWCZY:

SPG2037.

     NUMER PRS:

23523 → 230523.

HISTORIA:

     Ten typ pchacza powstał głównie na wody zalewów, portów i odcinków ujściowych naszych rzek. Ponieważ warunki meteorologiczne i hydrologiczne zalewów morskich różnią się znacznie od istniejących na rzekach ten typ pchacza musiał spełniać szereg warunków jak: praca przy dużej fali, we mgle i zalodzeniu. Jednak inspiracją opracowanej w 1968 roku w Biurze Projektów i Studiów Taboru Rzecznego we Wrocławiu dokumentacji były nowo powstałe Zakłady Chemiczne w Policach i Zakłady Nawozów Fosforowych w Gdańsku. Zostały one umiejscowione celowo nad wodą z dwóch powodów. Pierwszy to możliwość bezpośredniego załadunku na linii statek – zakład oraz rozładunek komponentów potrzebnych do produkcji i drugi – wywóz z terenu zakładu na wysypiska odpadów powstających przy produkcji nawozów. W wypadku Polic transport miał się odbywać na linii Police – Świnoujście przez Zalew Szczeciński, a w przypadku Gdańska do Wiślinki po Martwej Wiśle.

     Ponieważ na obydwu akwenach panują różne warunki nawigacyjne opracowano dwa projekty tych pchaczy oznaczonych Nosorożec „G” dla Gdańska i Nosorożec „S” dla Szczecina. W założeniach pchacze miały być eksploatowane z barkami typu BPF-1000 o ładowności 1000 t w układzie pchacz + barka w Gdańsku i pchacz + 2 barki w Szczecinie. Na tego typu pchaczach zastosowano inne kształty kadłuba pchacza i barek, nowe układy napędowo-sterowe i inne urządzenia sczepiające pchacz z barką, ponadto kadłub otrzymał wzmocnienia lodowe. Autorami projektu byli: W. Zbilut, J. Stanisławski, Z. Majcher, S. Witkowski i S. Kaczyński dla typu „G” i W. Zbilut, B. Tomaszewski, W. Piątek J. Stanisławski, Z. Majcher, S. Witkowski, J. Wadowski i S. Kaczyński dla typu „S”.

     Budowę drugiego pchacza oznaczonego symbolem budowy B255/2G zlecono Kozielskiej Stoczni Rzecznej w Koźlu. Kadłub natomiast wykonał Oddział stoczni w Dobrzeniu, został on zakończony w 1969 r. Jego armatorem zostało P.P. Żegluga Gdańska w Gdańsku, której powierzono obsługę kombinatu chemicznego w Gdańsku. Początkowo zestawy miały eksploatować Gdańskie Zakłady Nawozów Fosforowych, jednak po ustaleniach na szczeblu ministerialnym zapadła decyzja, że powierzy się to armatorom wyspecjalizowanym w przewozu ładunków. W 1971 r. P.P. Żegluga Gdańska w Gdańsku wprowadziła pchacz „NOSOROŻEC G-02” do eksploatacji na trasie Gdańsk Zakłady Nawozów Fosforowych – Gdańsk Wiślinka wysypisko odpadów. Wykorzystywany był także w usługach holowniczych głównie dla stoczni np. przy wprowadzaniu statków na dok pływający. Z dniem 1 sierpnia 1996 roku pchacz „NOSOROŻEC G-02” po likwidacji P.P. Żegluga Gdańska przejęło Przedsiębiorstwo Usług Morskich „Żegluga Ltd” Sp. z o.o. w Gdańsku. Eksploatacja pozostała bez zmian. W październiku 1996 r. firma zmieniła nazwę na P.U.M. Żegluga Gdańska Ltd. Sp. z o.o., a cztery lata później na skutek podziału firmy wszedł w skład nowo utworzonej Żegluga HTŚ Sp. z o.o. w Otominie. Po przejściu na produkcję bezodpadową przez GZNF pchacz wykorzystywany jest przy różnego rodzaju usługach holowniczo/pchanych np. przez stocznie czy inne firmy. W 2005 r. dokonano wymiany silników oraz przeprowadzono remont kapitalny. Nadal w eksploatacji.

© Opracował Waldemar Danielewicz – 12.09.2025/30.03.2026