Archiwum Statków Śródlądowych i Przybrzeżnych

TYP STATKU: pchacz typu Nosorożec G.

ROK I MIEJSCE BUDOWY: 1969, kadłub: Stocznia w Dobrzeniu, 1970, wyposażenie: Kozielska Stocznia Rzeczna, Koźle.

STOCZNIOWY NUMER BUDOWY: B255/1.

     WYMIARY:

długość całkowita 20,87 m, długość kadłuba 20,74 m, szerokość całkowita 8,57 m, wysokość boczna 3,00 m, zanurzenie 2,50 m, pojemność brutto 125,9 GT, pojemność netto 35,85 NT.

     SILNIKI GŁÓWNE:

2 silniki wysokoprężne typu Wola 09H12A, 12-cylindrowe w układzie V, moc łączna 840 KM/618 kW, średnica cylindra 135 mm, skok tłoka 155 mm, liczba obrotów silnika/pędnika 1600/320 na minutę, numery fabryczne 20004 i 23208 [wg PRS od 2009/12 r. nry silników 20269 i 221461], producent: Zakłady Mechaniczne im. M. Nowotki w Warszawie.

     ↓

2 silniki wysokoprężne typu MAN D2842LE419, 12-cylindrowe w układzie V, moc łączna 1196 KM/880 kW, średnica cylindra 128 mm, skok tłoka 142 mm, liczba obrotów silnika 1800/min., numery fabryczne 70147328124728 i 70147288064720, producent: MAN A.G., Nürnberg [Niemcy].

     INNE DANE:

kadłub stalowy spawany o poprzecznym układzie wiązań, pokład stalowy, pędniki: 2 śruby w dyszach Korta, prędkość 14,8 km/h (10,0 km/h z barką 1000 t), załoga 3-4 osoby.

     ARMATOR:

Żegluga HTŚ Sp. z o.o., Otomin.

     PORT MACIERZYSTY:

Gdańsk.

     NUMERY REJESTRACYJNE:

Gd-I-?.

     SYGNAŁ WYWOŁAWCZY:

SPG2164.

     NUMER PRS:

23520 → 230520.

HISTORIA:

     Ten typ pchacza powstał głównie na wody zalewów, portów i odcinków ujściowych naszych rzek. Ponieważ warunki meteorologiczne i hydrologiczne zalewów morskich różnią się znacznie od istniejących na rzekach ten typ pchacza musiał spełniać szereg warunków jak: praca przy dużej fali, we mgle i zalodzeniu. Jednak inspiracją opracowanej w 1968 roku w Biurze Projektów i Studiów Taboru Rzecznego we Wrocławiu dokumentacji były nowo powstałe Zakłady Chemiczne w Policach i Zakłady Nawozów Fosforowych w Gdańsku. Zostały one umiejscowione celowo nad wodą z dwóch powodów. Pierwszy to możliwość bezpośredniego załadunku na linii statek – zakład oraz rozładunek komponentów potrzebnych do produkcji i drugi – wywóz z terenu zakładu na wysypiska odpadów powstających przy produkcji nawozów. W wypadku Polic transport miał się odbywać na linii Police – Świnoujście przez Zalew Szczeciński, a w przypadku Gdańska do Wiślinki po Martwej Wiśle.

     Ponieważ na obydwu akwenach panują różne warunki nawigacyjne opracowano dwa projekty tych pchaczy oznaczonych Nosorożec „G” dla Gdańska i Nosorożec „S” dla Szczecina. W założeniach pchacze miały być eksploatowane z barkami typu BPF-1000 o ładowności 1000 t w układzie pchacz + barka w Gdańsku i pchacz + 2 barki w Szczecinie. Na tego typu pchaczach zastosowano inne kształty kadłuba pchacza i barek, nowe układy napędowo-sterowe i inne urządzenia sczepiające pchacz z barką, ponadto kadłub otrzymał wzmocnienia lodowe. Autorami projektu byli: W. Zbilut, J. Stanisławski, Z. Majcher, S. Witkowski i S. Kaczyński dla typu „G” i W. Zbilut, B. Tomaszewski, W. Piątek J. Stanisławski, Z. Majcher, S. Witkowski, J. Wadowski i S. Kaczyński dla typu „S”.

     Budowę pierwszego pchacza oznaczonego symbolem budowy B255/1G zlecono Kozielskiej Stoczni Rzecznej w Koźlu. Kadłub natomiast wykonał Oddział stoczni w Dobrzeniu, został on zakończony w 1969 r. Jego armatorem zostało P.P. Żegluga Gdańska w Gdańsku, której powierzono obsługę kombinatu chemicznego w Gdańsku. Początkowo zestawy miały eksploatować Gdańskie Zakłady Nawozów Fosforowych, jednak po ustaleniach na szczeblu ministerialnym zapadła decyzja, że powierzy się to armatorom wyspecjalizowanym w przewozu ładunków. W 1971 r. P.P. Żegluga Gdańska w Gdańsku wprowadziła pchacz „NOSOROŻEC G-01” do eksploatacji na trasie Gdańsk Zakłady Nawozów Fosforowych – Gdańsk Wiślinka wysypisko odpadów. Wykorzystywany był także w usługach holowniczych, głównie dla stoczni np. przy wprowadzaniu statków na dok pływający. Z dniem 1 sierpnia 1996 roku pchacz „NOSOROŻEC G-01” po likwidacji P.P. Żegluga Gdańska przejęło Przedsiębiorstwo Usług Morskich „Żegluga Ltd” Sp. z o.o. w Gdańsku. Eksploatacja pozostała bez zmian. W październiku 1996 r. firma zmieniła nazwę na P.U.M. Żegluga Gdańska Ltd. Sp. z o.o., a cztery lata później na skutek podziału firmy wszedł w skład nowo utworzonej Żegluga HTŚ Sp. z o.o. w Gdańsku. Po przejściu na produkcję bezodpadową przez GZNF pchacz wykorzystywany jest przy różnego rodzaju usługach holowniczo/pchanych np. przez stocznie czy inne firmy. W 2018 r. dokonano wymiany silników oraz przeprowadzono remont kapitalny. Nadal w eksploatacji.

© Opracował Waldemar Danielewicz – 27.02.2024/30.03.2026