Archiwum Statków Śródlądowych i Przybrzeżnych

Autor: Waldemar Danielewicz




215. HELENA

TYP STATKU: statek pasażerski typu SZ-390.

ROK I MIEJSCE BUDOWY: 1965, Gdańska Stocznia Rzeczna w Gdańsku.

STOCZNIOWY NUMER BUDOWY: SZ-390/5.

     WYMIARY:

długość kadłuba 35,05 m, szerokość całkowita 6,54 m, wysokość boczna 3,10 m, zanurzenie 1,52 m, pojemność brutto 201 BRT.

     SILNIKI GŁÓWNE:

2 silniki wysokoprężne typu 6L-160PNS, 6-cylindrowe, moc 2 x 195 KM/143 kW, średnica cylindra 160 mm, skok tłoka 225 mm, liczba obrotów silnika/pędnika 750/750 na minutę, rok produkcji 1964, numery fabryczne 32640193 i 32640194, producent: ČZNM Škoda, Praha [Czechosłowacja].

     INNE DANE:

kadłub stalowy spawany o poprzecznym układzie wiązań, pokład stalowy, pędniki: 2 śruby, prędkość 10 węzłów, załoga 5-6 osób, 243 pasażerów.

     ARMATOR:

Silver Star Ltd., Konakry.

     PORT MACIERZYSTY:

Konakry.

     SYGNAŁ WYWOŁAWCZY:

SNYB.

     NUMER PRS:

13102 → 130102.


HISTORIA:

     Statek pasażerski serii SZ-390 zaprojektowany przez Biuro Projektów Taboru Morskiego w Gdańsku na bazie kadłubów statków SZ-600. W tym wypadku zamiast silników o mocy 600 KM zastosowano importowane z ówczesnej Czechosłowacji silniki o mocy 390 KM. Chociaż w porównaniu z „sześćsetkami” moc siłowni była mniejsza o 35%, to próby wykazały, że statek osiąga niewiele mniejszą prędkość od „600”, ale jest bardziej ekonomiczny. Nazwy statków typu SZ-390 miały pochodzić od bohaterek utworów Stefana Żeromskiego z wyjątkiem statku „MONIKA”, który nazwany został imieniem córki pisarza. Omawiany statek zbudowano w 1965 r. w Gdańskiej Stoczni Rzecznej w Gdańsku. Nazwany „HELENA” – patronem statku była Helena de With z powieści Popioły. Do eksploatacji wszedł w lutym 1966 r. w P.P. Żegluga Gdańska w Gdańsku. Pływał w rejsach wycieczkowych do Helu, Gdyni czy Sopotu. A w późniejszym okresie użytkowany był w oparciu o porty w Łebie i Ustce. W 1992 r. „HELENA” została wydzierżawiona pracownikom żeglugi Edwardowi Sobaszkowi i Krzysztofowi Piotrowskiemu. Rok później jednostkę dzierżawiła firma „Wodnik” s.c. z Gdańska w oparciu o port gdański. W 1994 r. „HELENĘ” przejęło w dzierżawę Przedsiębiorstwo Usług Morskich Żegluga Ltd. Sp. z .o.o. z Gdańska. W sierpniu 1996 roku „HELENA” staje się własnością P.U.M. Żegluga Ltd, która wykupiła P.P. Żegluga Gdańska. W październiku 1996 r. nazwa firmy ulega zmianie na P.U.M. Żegluga Gdańska Ltd. Sp. z o.o. w Gdańsku. W maju 2000 r. ostatecznie nazwa firmy ustala się na Żegluga Gdańska Sp. z o.o. W tym samym roku statek skierowano do Fromborka, gdzie pływał w rejsach wolnocłowych z Fromborka do Swietłyj [Rosja].

     W 2004 roku „HELENA” w Bazie Remontowej Żeglugi Gdańskiej w Gdańsku poddana została niewielkiej przebudowie wnętrz oraz zmieniono ich wystrój. Powodem było skierowanie statku przez właściciela do Afryki a konkretnie do Sierra Leone [Freetown], gdzie miała pływać do Gwinei. W drodze do Gwinei „HELENA” straciła kotwicę w cieśninie Kattegat. Potem statek skierowano na przymusowy postój do francuskiego portu Bolougne-sur-Mer z powodu uszkodzenia salonu w części dziobowej podczas przejścia przez Kanał La Manche. Tam dostarczono nową kotwicę. Po opuszczeniu Francji „HELENA” udała się do Pasaia, a potem do Vigo. Na wysokości Afryki statek dogonił katamaran ŻG „OPAL” i wziął ją na hol. Po dopłynięciu do Freetown [Sierra Leone] statek przystosowano do rejsów z Freetown do Konakry, stolicy Gwinei. Operatorem statku została polsko-gwinejska spółka Silver Star Ltd. Statek pływał na targ w Konakrze pod banderą Gwinei. Po zakończeniu kontraktu nie opłacało się Żegludze Gdańskiej sprowadzać statku do Polski i został tam sprzedany. Jakie są jego dalsze losy nie wiadomo.

© Opracował Waldemar Danielewicz – 07.02.2025




HELENA, 1981 r.; foto: archiwum Waldemara Danielewicza

HELENA; foto: Janusz Uklejewski, archiwum Waldemara Danielewicza

HELENA, 1992 r.; foto: archiwum Waldemara Danielewicza

HELENA na slipie; foto: Waldemar Danielewicz

HELENA; pocztówka z archiwum Waldemara Danielewicza

HELENA; pocztówka z archiwum Waldemara Danielewicza

HELENA na Atlantyku; foto: archiwum Waldemara Danielewicza

HELENA w Konakry, 2004 r.; foto: Tadeusz Wojtczak

HELENA w doku we Freetown, 2004 r.; foto: Tadeusz Wojtczak

HELENA w doku we Freetown, 2004 r.; foto: Tadeusz Wojtczak