Archiwum Statków Śródlądowych i Przybrzeżnych

NASTĘPNE NAZWY: ex AMBRUS.

TYP STATKU: holownik portowo-redowy typu H-2500.

ROK I MIEJSCE BUDOWY: 12.1974, Stocznia Marynarki Wojennej im. Dąbrowszczaków w Gdyni.

STOCZNIOWY NUMER BUDOWY: H2500/1.

     WYMIARY:

długość całkowita 35,34 m, długość rejestrowa 32,70 m, szerokość 9,33 m, zanurzenie 3,84 m, wysokość boczna 5,02 m, pojemność brutto 335 GT, pojemność netto 100 NT.

     SILNIK GŁÓWNY:

1 silnik wysokoprężny typu FIAT B3012SS, 12-cylindrowy, moc 2502 KM/1840 kW, średnica cylindra 300 mm, skok tłoka 450 mm, liczba obrotów silnika 500/min., rok produkcji 1972, numer fabryczny 50, producent: Zakłady Przemysłu Maszynowego „H. Cegielski”, Poznań.

     INNE DANE:

kadłub stalowy spawany o poprzecznym układzie wiązań, pokład stalowy, pędnik: 1 śruba nastawna, prędkość 13 węzłów, załoga 5-7 osób, uciąg na palu 29 T, pompa ratownicza 400 t/h, pompa pożarowa 100 t/h, działko wodno-pianowe, przenośna pompa ratownicza 70 t/h, 87 t paliwa.

     ARMATOR:

WUŻ Port & Martime Services Ltd. Sp. z o.o., Gdańsk.

     PORT MACIERZYSTY:

Gdańsk.

     NUMER REJESTRU OKRĘTOWEGO:

ROG 1730 – Izba Morska, Gdynia.

     NUMER IMO:

7514658.

     SYGNAŁ WYWOŁAWCZY:

SPG2071, MMSI 261000230.

     NUMER PRS:

21073 → 210073.

HISTORIA:

     Pierwszy z serii holowników typu H2500 zaprojektowanych przez Biuro Projektowo-Technologiczne Morskich Stoczni Remontowych w Gdańsku, główny projektant inż. W. Dziekoński. Zbudowany dla Zarządu Portu w Gdańsku, wodowany 26.06.1974, ukończony 27.12.1974, podniesienie bandery 28.12.1974. Od czerwca 1984 r. w Wydziale Usług Żeglugowych Morskiego Portu Handlowego w Gdańsku, a od czerwca 1991 r. w Wydziale Usług Żeglugowych Przedsiębiorstwa Usług Portowych i Morskich Sp. z o.o. Morskiego Portu Handlowego S.A. w Gdańsku. 13 stycznia 1992 r. „AJAKS” brał udział wraz z holownikiem „AGIS” w ściąganiu statku „STRAŻAK 3” z kamieni ukrytych pod wodą przy falochronie wschodnim wejścia na Wisłę Śmiałą. O godz. 14:53 udało się go ściągnąć na wodę, ale wtedy statek zatonął. W 1994 r. „AJAKS” przechodzi do Przedsiębiorstwa Usług Portowych i Morskich WUŻ Sp. z o.o. w Gdańsku. W 2005 r. w spółce WUŻ Port & Martime Services sp. z o.o. w Gdańsku.

     30/31 maja 2013 „AJAKS” holował historyczny niemiecki statek „GEORG BÜCHNER” do złomowania w Kłajpedzie z Rostoku. Po wyjściu z portu płynąłz prędkością 4,5 węzła, na wysokości Rozewia nagle zmienił kurs na południe z prędkością około 9,9 węzła i zaczął krążyć w kółko. Kurs na Kłajpedę wynosił około 70°, natomiast nowy kurs holownika wyniósł 130°. „AJAKS” nie wysyłał sygnału AIS. Wkrótce kapitan „AJAKSA” poinformował polską straż przybrzeżną o problemach z holowanym statkiem, było to o 18:54. O 19:53 połączenie holownicze zostało zerwane, a o 20:56 „GEORG BÜCHNER” zatonął. Trochę wcześniej, bo o godzinie 18:25 czasu lokalnego służba kontroli ruchu statków VTS Zatoka Gdańska odebrała informację od kapitana holownika „AJAKS”, że holowana przez niego jednostka nabiera znacznego przechyłu i zaczyna tonąć na pozycji około 7 mil morskich na NNE od przylądka Rozewie. Przechył jednostki miał utrzymywać się od godzin porannych. Stanu zapasów i paliwa na burcie holowanej jednostki nie określono. O godzinie 19:17 przechył jednostki holowanej pogłębił się do 45°. W końcu, ok. godz. 20:25, jednostka zatonęła. Wysłano samolot zwiadowczy, by monitorować ewentualne zanieczyszczenia. Statek zatonął u wybrzeży Polski, ale poza jej wodami terytorialnymi, na pozycji 54°55,8'N 018°31,3'E. 31 maja o godz. 01:50 „AJAKS” wpłynął do portu w Gdyni. Pojawiały się spekulacje, że starzejący się kadłub „GEORGA BÜCHNERA” nie wytrzymał sił morskich, ale także o przestępstwie ubezpieczeniowym, ponieważ statek był ubezpieczony na dość niezwykłą kwotę czterech milionów euro. Został sprzedany na złom za cenę 800 tys. euro. Sama sprzedaż odbyła się przy licznych protestach i zarzutach o „oddawaniu na złom historii i spuścizny morskiej”. Przed przeznaczeniem statku na sprzedaż, na statku mieściły się m. in. hotel i hostel oraz ośrodek szkoleniowy dla młodzieży.

     „AJAKS” został 07.06.2018 sprzedany firmie Sea Star Uluslararasi Ltd. Nazwany „AMBRUS”, bandera Belize, numer rejestru 141810387, sygnał wywoławczy V3HQ, MMSI 312358000. Istniał jeszcze w maju 2021 r. w Burgas [Bułgaria]. Dalszy los nieustalony.

© Opracował Waldemar Danielewicz – 22.03.2026