Archiwum Statków Śródlądowych i Przybrzeżnych

POPRZEDNIE NAZWY: ex FREDRO, ex WILHELMSHAFEN.

TYP STATKU: statek pasażersko-towarowy parowy bocznokołowy.

ROK I MIEJSCE BUDOWY: 1901, Kroll und Eulert, Memel [Niemcy].

STOCZNIOWY NUMER BUDOWY: nieznany.

     WYMIARY:

1923:
długość 48,00 m, szerokość 6,49 m, zanurzenie 0,85 m;

1929:
długość całkowita 65,55 m, długość na linii wodnej 63,90 m, szerokość 6,45 m, szerokość z tamborami 11,45 m, wysokość burt 2,27 m, wysokość statku 5,70 m, zanurzenie 0,65 m/1,00 m, uciąg 400 T, ładowność: 350 t.

     SILNIKI GŁÓWNE:

1 maszyna parowa stojąca podwójnego rozprężania systemu Compoud z rozruchem suwakowym, 2-cylindrowa, moc 275 KM, średnice cylindrów 110/112 mm, skok tłoka 105 mm, liczba obrotów 50/min., producent: nieznany;

     KOTŁY PAROWE:

2 kotły płomieniówkowe, ciśnienie robocze 11 at, powierzchnia ogrzewalna 48,3 m², rok budowy 1900, producent: Kroll und Eulert, Memel.

     INNE DANE:

materiał: dno: stal, burty: stal, pokład: drewno, kadłub nitowany o poprzecznym układzie wiązań, pędniki: 2 boczne koła łopatkowe, prędkość 20 km/h, załoga 12 osób, liczba pasażerów: 105 w kl. I, 160 w kl. II i 495 na pokładzie.

     ARMATOR:

Juliusz Dunin Holecki - Weichsel Reederei GmbH, Warszawa.

     PORT MACIERZYSTY:

Warszawa.

     NUMERY REJESTRACYJNE:

101 [Płock], 905 [Toruń].

HISTORIA:

     Budowany jako statek pasażersko towarowy dla firmy Reederei Vereinigter Schiffer, Breslau [Wrocław], w trakcie budowy przejęty przez wrocławską firmę Breslauer Schiffahrts A.G., otrzymał nazwę „WILHELMSHAFEN”. Był to statek dwukominowy w układzie jeden komin obok drugiego. W 1906 roku kupiony przez Schlesische Dampfer Compagnie we Wrocławiu [Breslau]. Prawdopodobnie na początku 1914 roku został zakupiony przez Stanisława Górnickiego z Płocka i sprowadzony na pruską Wisłę. Statek zarejestrowany został na Helenę Trembecką, obywatelkę pruską, pływał pod banderą pruską. Zarekwirowany przez Niemców w 1915 r., został zajęty przez wojska niemieckie i wcielony do Weichselschützflotille. Pod koniec wojny uległ zatopieniu. Górnicki we wniosku rewindykacyjnym żądał 225.354 marek niemieckich za użytkowanie statku i 482.146 marek za stratę wartości parowca ze względu na zniszczenia spowodowane zatonięciem.

     Zwrócony przez Niemców w 1918 roku, przejęty przez Sekcję Eksploatacji Dróg Wodnych przy Ministerstwie Komunikacji, a potem przy Ministerstwie Robót Publicznych. Rok później zmienił nazwę na „FREDRO”. Pływał w Polskiej Żegludze Państwowej w Warszawie. W 1921 roku zwrócony firmie armatorskiej Stanisława i Jerzego Górnickich z Płocka. Po roku 1925 przebudowany i podłużony w Stoczni Modlińskiej w Modlinie. Od 1930 roku w Polskiej Żegludze Rzecznej „Vistula” Sp. z o. o. w Warszawie. Pływał głównie na linii Warszawa – Tczew – Warszawa. Skład załogi w 1937 r.:
    – kapitan – Ignacy Ciarski,
    – kontroler – Antoni Sosnowski,
    – sternik – Henryk Białecki,
    – marynarze – Walenty Magierski, Piotr Kujawa, Franciszek Przybysz,
    – maszynista – Bolesław Szałkowski,
    – pomocnik maszynisty – Józef Krysztowski,
    – palacze – Włodzimierz Bordzań, Władysław Golis, Stefan Różycki i Czesław Kubiak,
    – dzierżawca bufetu – Antoni Zbyszyński.

     We wrześniu 1939 roku zatopiony koło Płocka, został wydobyty i wyremontowany z tym, że zlikwidowano jeden kocioł i komin. Nazwany „RABA”. Od 1940 roku w firmie Juliusz Dunin – Holecki GmbH, Warszawa. Wycofany w 1942 roku pełnił rolę przystani w Dirschau [Tczew]. W 1944 roku odholowany do Danzig [Gdańsk]. Tam w marcu 1945 roku został zatopiony przez bomby w porcie gdańskim przy Danzig Weichselbahnhof [Dworzec Wiślany]. Wydobyty po raz pierwszy jako wrak oznaczony numerem 30, 8 sierpnia 1946 roku w dwóch częściach. Poważnie zniszczona była część środkowa kadłuba. Ponieważ na statku było dużo amunicji, został ponownie zatopiony po przeholowaniu w rejon Basenu Amunicyjnego na Westerplatte. Wydobywany od 28 czerwca do 5 października 1947 roku przy pomocy nurków z Głównego Urzędu Morskiego i ekip Przedsiębiorstwa Robót Czerpalnych i Podwodnych został przy pomocy 100 t dźwigu Stoczni Nr. 1 w Gdańsku złożony w częściach na Holmie [Ostrów]. W 1952 roku z kadłuba wymontowano maszynę parową, ostatecznie złomowany w 1953 roku.

© Opracował Jan Bartelski i Waldemar Danielewicz – 01.10.2025