Archiwum Statków Śródlądowych i Przybrzeżnych

Autor: Waldemar Danielewicz




69. BRDA

POPRZEDNIE NAZWY: ex GERHILDE, ex BRDA, ex SKARGA, ex GENITIV.

TYP STATKU: barka towarowa bez napędu.

ROK I MIEJSCE BUDOWY: 1898, Danziger Schiffswerft u. Maschinenbau Anstalt Johannsen u. Co., Danzig [Niemcy].

STOCZNIOWY NUMER BUDOWY: 106.

     WYMIARY:

długość 47,45 m, szerokość 6,16 m, zanurzenie maks. 2,10 m, nośność 323 t.

     SILNIK GŁÓWNY:

1 maszyna parowa podwójnego rozprężania, 2-cylindrowa, moc 250 KM, rok produkcji 1898, producent: Danziger Schiffswerft u. Maschinenbau Anstalt Johannsen u. Co., Danzig;

     ↓

bez napędu.

     KOCIOŁ PAROWY:

1 kocioł płomieniówkowy, ciśnienie robocze 8,5 at, rok budowy 1898, producent: Danziger Schiffswerft u. Maschinenbau Anstalt Johannsen u. Co., Danzig;

     ↓

bez napędu.

     INNE DANE:

materiał: dno: stal, burty: stal, pokład: drewno, kadłub nitowany o poprzecznym układzie wiązań, pędnik: 1 tylne koło łopatkowe, prędkość bez ładunku 12 km/h, załoga 8 osób.

     ARMATOR:

Lloyd Bydgoski S.A. w likwidacji, Bydgoszcz.

     PORT MACIERZYSTY:

Bydgoszcz.

     NUMERY REJESTRACYJNE:

71 [BSR Bromberg], 369 [Rż Bydgoszcz].


HISTORIA:

     Zbudowany jako statek towarowo-holowniczy dla bydgoskiej firmy Bromberger Dampschiffahrt Gesellschaft, Bromberg, otrzymał nazwę GENITIV. Posiadał jedną maszynę parową, a parę dostarczał 1 kocioł płomieniówkowy. Pędnikami były tylne koła łopatkowe. W 1906 roku przejęty przez Bromberger Schleppschiffahrt A.G., Bromberg. Zatrudniony był głównie na Wiśle. W 1915 roku przejęty przez niemiecką Weichselschützflottille. Stacjonował w Warszawie.

     W listopadzie 1918 roku został zdobyty przez 16 pułk piechoty i skierowany do Modlina na zimowisko. Tam upaństwowiony i przejęty przez Sekcję Eksploatacji Dróg Wodnych Ministerstwa Komunikacji, a w 1919 roku przez Ministerstwo Robót Publicznych. Nazwany „SKARGA”, został przydzielony Polskiej Żegludze Państwowej w Warszawie. W 1922 roku zwrócony firmie Lloyd Bydgoski S.A. w Bydgoszczy. Moc jego maszyny parowej oceniano na 200 KM. W 1924 r. nastąpiła awaria maszyny parowej i statek został unieruchomiony. Brak części zamiennych spowodował, że w 1925 r. został przebudowany na stoczni Lloyda na barkę bez napędu i nazwany „BRDA”.

     W latach 1939-1945 pływała pod nazwą „GERHILDE” w Bromberger Schleppschiffahrt A.G., Bromberg. W roku 1940 sternikiem statku był F. Lordowski. W lipcu 1943 roku na stoczni BSA w Bromberg-Karlsdorf [Bydgoszcz-Kapuściska] „GERHILDE” przeszła remont między innymi pokładu, windy kotwicznej i pompy Lenza, jej szyprem był Thomas Halbe. W 1945 roku jednostka znalazła się w rękach Armii Czerwonej jako zdobycz wojenna, zwrócona Polsce w Bydgoszczy, powróciła do nazwy „BRDA” i skierowana została do remontu. Tam upaństwowiona i przejęta przez Ministerstwo Komunikacji i przekazana firmie Polskie Drogi – Wodne Żegluga Państwowa w Bydgoszczy. Nie była eksploatowana. Po reaktywacji Lloyda Bydgoskiego w 1947 r. została mu zwrócona na początku 1947 roku. W 1948 r. wycofana na skutek zużycia. Dalszy los nieznany.

© Opracował Waldemar Danielewicz – 31.08.2008/04.03.2026




GENITIV w barwach BDG w Bydgoszczy; foto: archiwum Franciszka Manikowskiego

GENITIV w stoczni BSA obok holownik łańcuchowy; foto: archiwum Waldemara Danielewicza

GENITIV w niemieckiej flotylli wislanej; foto: archiwum Waldemara Danielewicza

GENITIV w Bydgoszczy na Kapuściskach, nazwa holownika zamalowana celowo w okresie po 1920 r.;
foto: archiwum Waldemara Danielewicza

Dawny GENITIV jako barka bez napedu BRDA; foto: archiwum Franciszka Manikowskiego