Archiwum Statków Śródlądowych i Przybrzeżnych

POPRZEDNIE NAZWY: ex JAN, ex WESTERPLATTE.

TYP STATKU: prom pasażerski parowy śrubowy.

ROK I MIEJSCE BUDOWY: 1884, J. W. Klawitter Werft, Danzig [Niemcy].

STOCZNIOWY NUMER BUDOWY: 116.

     WYMIARY:

1957:
długość całkowita 11,71 m, szerokość całkowita 5,66 m, wysokość burt 1,26 m, zanurzenie 1,80 m, pojemność brutto 22 BRT, pojemność netto 12 NRT.

     SILNIK GŁÓWNY:

1 maszyna parowa stojąca podwójnego rozprężania systemu Compound, 2-cylindrowa, moc 55 KM, rok produkcji 1925, numer fabryczny 581, producent: J. W. Klawitter Werft GmbH, Danzig.

     KOCIOŁ PAROWY:

1 kocioł szkocki, ciśnienie robocze 7 at, rok budowy 1939, numer fabryczny 708, producent: Klawitter Werft-Betrieb GmbH & Co., Danzig.

     INNE DANE:

materiał: dno: stal, burty: stal, pokład: stal, kadłub nitowany o poprzecznym układzie wiązań, pędnik: 1 śruba, prędkość 11 km/h, załoga 5 osób, 35 pasażerów.

     ARMATOR:

P.P. Żegluga Gdańska w Gdańsku.

     PORT MACIERZYSTY:

Gdańsk.

     SYGNAŁ WYWOŁAWCZY:

SOCT.

     NUMER PRS:

12008.

HISTORIA:

     Zbudowany w 1884 roku jako prom o napędzie bocznokołowym, którego celem był przewóz kuracjuszy z Nowego Portu [Neufahrwasser] na Westerplatte, gdzie zbudowano uzdrowisko z halą plażową. Nazwany „WESTERPLATTE” posiadał maszynę parową o mocy 15 KM. Jego armatorem był John Gibsone – Danziger Schiffahrts A.G. jeden z udziałowców kąpieliska. Około 1890 roku „WESTERPLATTE” stało się własnością armatora „Weichsel” Danziger Dampschiffahrt und Seebad, który przejął kontrolę nad kąpieliskiem. W 1905 roku niepotrzebny już statek wystawiono na sprzedaż, zakupiony dwa lata później przez firmę Kaiser Wilhelm Canalverwaltung [dz. Kanał Kaszubski], używany był do przewozu pracowników na odcinku Holm [dz. Ostrów] – Troyl [dz. Gdańsk-Przeróbka] Stacja kolejowa towarowa, jako że nie było wówczas jeszcze mostu Siennickiego. W 1921 roku, kiedy zarząd nad portem przejęła polsko-gdańska Rada Portu i Dróg Wodnych Wolnego Miasta Gdańska, prom stał się bezużyteczny. Zakupiony przez powstałe w 1924 roku Danziger Städtische Fähren [Gdańskie Promy Miejskie], które zajmowało się komunikacją wodną pomiędzy dzielnicami Gdańska położonymi nad wodą. Prom postanowiono przebudować, zlikwidowano boczne koła łopatkowe montując napęd śrubowy. Wymieniono maszynę parową, nowa miała moc 55 KM. Remont i przebudowę przeprowadziła stocznia J. W. Klawitter Werft GmbH w Gdańsku. Do eksploatacji wszedł w 1926 roku na linii Krantor [Żuraw gdański] – Bleihof [Ołowianka] czyli tam, gdzie dziś pływa prom „MOTŁAWA”. W 1932 roku „WESTERPLATTE” skierowano do obsługi połączenia pomiędzy Stocznią Gdańską a Polskim Hakiem. W latach 1939-40 prom przeszedł remont połączony z wymianą kotła parowego.

     Zatopiony w marcu 1945 roku w Nowym Porcie, wydobyty w listopadzie 1945 roku przez ekipy Żeglugi Państwowej, został przejęty przez Zjednoczenie Przedsiębiorstw Państwowych w Gdańsku i skierowany na remont do ówczesnej Stoczni Nr 4 w Gdańsku [dawna Wojan Werft]. Już podczas remontu 19.12.1945 roku trafił do Miejskich Zakładów Komunikacyjnych w Gdańsku. Te w marcu 1946 roku powołały MZK Żegluga Gdańska – Trakcja Wodna Gdańsk-Gdynia i remontowany „WESTERPLATTE” wszedł w skład jej taboru. Remont zakończono w połowie 1946 roku przekazując statek armatorowi, ten nadał mu nazwę „JAN”. Obsługiwał trasę: Gdańsk Rybi Rynek [Targ Rybny] – Zawiśle [Przeróbka] – Holm – Poczta Polska – Elewatory – Nowy Port. Rok później skierowany do obsługi trasy: Rybi Rynek – Zawiśle, a od 1948 roku na linii: Nowy Port Dworzec Wiślany – Basen Górniczy. Po likwidacji Żeglugi Gdańskiej statek przejęła w 01.04.1949 Żegluga Przybrzeżna Przedsiębiorstwo Państwowe w Gdańsku, zmieniono nazwę na „JANINA”. Eksploatowany z wycieczkami po porcie gdańskim. W 1953 roku „JANINA” staje się własnością Polskiej Żeglugi Przybrzeżnej w Gdańsku, która również używa go jako statku wycieczkowego po porcie gdańskim, a nawet w rejsach do Sopot. W styczniu 1956 roku statek przejmuje P.P. Bydgoska Żegluga na Wiśle Ekspozytura w Gdańsku przywracając mu funkcję promu na linii: Dworzec Wiślany – Basen Górniczy. Rok później statek przejmuje nowopowstała P.P. Żegluga Gdańska w Gdańsku. Statek przechodzi remont i przebudowę w Gdańskiej Stoczni Rzecznej w Gdańsku, co zmienia sylwetkę statku. W 1958 roku statek wraca na linię promu portowego. Wycofany w 1963 roku po 79 latach eksploatacji. Żywot „JANINA” zakończyła w Bazie Remontowej Żeglugi Gdańskiej w Gdańsku-Stogach.

© Opracował Waldemar Danielewicz – 13.02.2021